MONTEGO BAY - De orkaan Ivan, die in kracht is toegenomen tot de hoogste en zeldzame klasse 5, heeft zaterdag op Jamaica aan veertien mensen het leven gekost. Met windsnelheden van 270 kilometer per uur vervolgt Ivan zijn weg nu in noordwestelijke richting naar de Caymaneilanden, Cuba en de Florida Keys.

Op Jamaica traden rivieren buiten hun oevers en sleurden modderstromen huizen, mensen, auto's en bomen mee. Vrijwel het hele eiland zit zonder stroom, wat volgens de energiemaatschappij nog wel twee dagen kan duren.

De zuidwestkust van het eiland is het zwaarst getroffen. Golven tot wel acht meter hoog hebben de wijken vlakbij de zee blank gezet. De Jamaicaanse regering had vrijdag de noodtoestand afgekondigd en een half miljoen mensen (van de in totaal 2,7 miljoen bewoners) opgeroepen landinwaarts een veilig heenkomen te zoeken. Velen weigerden echter te vertrekken.

Plunderaars

Jamaicaanse plunderaars maakten misbruik van de situatie. In de bijna verlaten straten van de hoofdstad Kingston en Montego Bay roofden zij winkels en kantoren leeg. Daarbij schoten de plunderaars op de politie en op burgers die hun bezit probeerden te verdedigen.

Met de Jamaicaanse slachtoffers heeft Ivan in het Caribisch gebied sinds woensdag zeker 43 mensenlevens geëist. Volgens sommige media bedraagt het dodental al meer dan vijftig.

Cuba

Terwijl Jamaica de schade opneemt die de orkaan Ivan op het eiland heeft aangericht, is de als zeer gevaarlijk aangemerkte wervelstorm op weg naar de Kaaimaneilanden en Cuba.

Op de Kaaimaneilanden en Cuba zet iedereen zich schrap voor wat gaat komen. Ivan is niet in kracht afgenomen. Naar verwachting zal hij op de verder naar het noorden gelegen eilanden en mogelijk ook nog in de Amerikaanse staat Florida toeslaan met windsnelheden van meer dan 250 kilometer per uur.

Hoewel het oog van de orkaan dankzij een koerswijziging niet over Jamaica is gekomen, is op het eiland grote schade aangericht. Zware regen en zeven meter hoge golven veroorzaakten wateroverlast waardoor aardverschuivingen onstonden en huizen en wegen werden weggespoeld. De elektriciteit is uitgevallen en veel plaatsen zitten zonder drinkwater. Sommige delen van het eiland zijn door de overstromingen van de buitenwereld afgesneden. De twee luchthavens gaan niet voor maandag weer open.

Vertrokken

Zoals het er aan het begin van de zondagmiddag uitziet, zal het oog van Ivan aan het begin van de avond (Nederlandse tijd) aankomen bij de Kaaimaneilanden. Vele honderden inwoners zijn zondag met chartervluchten naar elders vertrokken.

Op Cuba zal Ivan naar verwachting maandag toeslaan. Op het eiland moeten tienduizenden mensen hun woningen aan de zuidkust verlaten. In de hoofdstad moeten bewoners van kwetsbare gebouwen ook weg. De optie van thuisblijven is er voor hen niet bij, meldde de correspondent van de Britse omroep BBC.