WILLEMSTAD - Een overgrote meerderheid van de inwoners van Bonaire heeft vrijdag in een referendum de voorkeur uitgesproken voor een directe band met Nederland. Volgens de voorlopige uitslag van de peiling over de staatkundige structuur voor het eiland, koos 59 procent voor die optie. De opkomst lag rond 57 procent.

Ongeveer 25 procent van de kiezers wil een status als autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden en bijna 16 procent geeft de voorkeur aan het in stand houden van de huidige structuur: een Koninkrijk waarin Nederland, Aruba en de Nederlandse Antillen elk zelfstandig zijn en waarin Bonaire tot de Antillen behoort. Minder dan 1 procent van de kiesgerechtigde Bonaireanen wilde helemaal geen relatie meer met Nederland of de Antillen en koos voor volledige zelfstandigheid.

De definitieve uitslag van het referendum wordt volgende week bekendgemaakt. Het resultaat is niet bindend, hoewel het Eilandsbestuur wel rekening moet houden met de mening van de bevolking.

Een directe band met Nederland, optie B op de stembiljetten, houdt in dat Bonaire met Den Haag overlegt over bijvoorbeeld onderwijs, justitie, ouderdomsvoorzieningen en gezondheidszorg. Het overleg met de Antilliaanse regering komt in deze opzet te vervallen. Op Bonaire en op de Bovenwindse eilanden Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba leeft het gevoel dat de Antilliaanse regering te veel energie en geld steekt in de zorg voor het grootste eiland, Curaçao, en de overige eilanden daardoor benadeelt.

De leider van Union Patriotico Bonaireano (UPB), Ramonsito Booi, was blij met de uitslag. "Nadat alle politieke partijen de afgelopen tijd hun visie op de toekomst hebben gegeven, hebben nu ook de Bonaireanen gesproken", zei hij in een interview voor de radio. Booi, een voorstander van optie B, erkende dat de opkomst enigszins tegenviel. Hij vermoedt dat veel mensen nog met hun gedachten bij orkaan Ivan waren.

Het referendum zal waarschijnlijk pas over zes maanden concrete gevolgen hebben. Besprekingen over de staatkundige toekomst van de Antillen volgen pas als ook de bewoners van de andere eilanden hun stem hebben laten gelden. De bewoners van Saba en Sint Eustatius stemmen later dit jaar en Curaçao is in maart 2005 aan de beurt. Sint Maarten sprak al in 2000 een voorkeur uit voor een aparte status. Aruba maakt al sinds 1986 geen deel meer uit van de Antillen.