DEN HAAG - De LPF-fractie kiest waarschijnlijk dinsdag de opvolger van Mat Herben. Die liet anderhalve week geleden weten dat hij zijn functie per 1 september neerlegt. Het is nog niet duidelijk of de fractievoorzitter jaarlijks zal rouleren, zoals Herben heeft voorgesteld, of dat hij of zij de volle regeringsperiode uitdient.

Onvoldoende uit de verf

Op Herben was veel kritiek omdat hij in de kabinetsformatie te weinig zou hebben binnengesleept en omdat hij onvoldoende uit de verf kwam in het debat over de regeringsverklaring. Herben gold als te vriendelijk en te vredelievend. De LPF verwacht van zijn opvolger dat hij de fractie meer smoel geeft.

Volgens vice-fractievoorzitter Hoogendijk, die de afgelopen weken de functie van Herben waarnam, zijn er 25 kandidaten die de fractie zouden kunnen gaan leiden: de hele fractie minus Herben zelf. Maar het aantal LPF-kamerleden dat werkelijk een kans maakt, is beperkt. Het meest genoemd worden Gerard van As, Harry Wijnschenk, Winny de Jong, Joao Varela, Joost Eerdmans, Frits Palm en Hoogendijk zelf.

Vredesstichter

Van As heeft een streepje voor op zijn concurrenten omdat hij over politieke ervaring beschikt. Hij was jarenlang VVD-wethouder in Alphen aan den Rijn. Bovendien heeft hij in de partij een goede reputatie opgebouwd door zijn rol als vredestichter in de ruzie tussen fractie en partijbestuur. Maar misschien vindt een fractiemeerderheid de degelijke Van As niet de politieke houwdegen naar wie zij op zoek is.

De voormalige uitgever Harry Wijnschenk komt agressiever over. Hij behoorde tot het groepje fractieleden dat Herben aan het eind van de kabinetsformatie keer op keer terugstuurde naar de onderhandelingstafel. Wijnschenk profileerde zich de afgelopen tijd vooral als mediawoordvoerder.

Geestelijke instorting

Of Winny de Jong, voormalig fotomodel en voedseldeskundige, veel kans maakt valt te betwijfelen. Ze zou door wijlen Pim Fortuyn als zijn opvolgster zijn gezien, maar sinds haar geestelijk instorting op de verkiezingsavond is haar positie in de fractie verzwakt. Ook Varela, nummer twee op de lijst en tweede vice-fractievoorzitter naast Hoogendijk, heeft sinds zijn intrede in de Kamer weinig bijzonders laten zien en wordt waarschijnlijk niet Herbens opvolger.

Eerdmans, een vroegere beleidsmedewerker van het CDA, speelt als fractiesecretaris een prominente rol in de LPF, maar zegt zelf geen kandidaat te zijn voor het fractievoorzitterschap. Palm, voormalig directeur van het kabinet voor Nederlands-Antilliaans en Arubaanse Zaken, komt weinig op de voorgrond, maar hij zou een goede compromis-kandidaat kunnen zijn.

Ideologische scherpslijper

Tenslotte Hoogendijk. De 68-jarige ex-hoofdredacteur van Elsevier zegt tevreden te zijn met zijn vice-fractievoorzitterschap, maar hij speelde zijn rol als plaatsvervanger van Herben de afgelopen weken met verve. Hoogendijk is agressief, sluw, heeft een flinke kennis van het politieke bedrijf en weet hoe hij moet omgaan met de pers. Als de fractie op zoek is naar een ideologische scherpslijper, dan lijkt Hoogendijk de ideale man.

Of de stabiliteit van de coalitie toeneemt als de keus op hem zou vallen, is een andere zaak.

/NIEUWSHerben: kritiek eigen fractie versnelde aftreden nietHerben wil opstappen