DEN HAAG - De chef defensiestaf van de krijgsmacht moet meer en zwaardere bevoegdheden krijgen. Daarnaast moeten landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee veel centraler worden aangestuurd. Dit is nodig om eigengereidheid van legeronderdelen verder uit te roeien. Dat staat in een advies van de commissie Franssen aan demissionair minister de Grave van Defensie.

De VVD'er Franssen, commissaris van de koningin in Zuid-Holland, werd in oktober 2001 door minister De Grave gevraagd te kijken naar de mogelijkheden de defensie-organisatie te versterken. Volgens het advies dat vrijdag openbaar werd gemaakt, moet er een nieuw, gezamenlijk operationeel hoofdkwartier komen dat volledig belast is met de aansturing van alle operaties. De chef defensiestaf vormt de eenhoofdige leiding van het hoofdkwartier.

In zijn toelichting zei Franssen dat de hele defensie-organisatie aan een herziening toe is. Het rapport toont een hele waslijst aan problemen, die aangeeft hoe belangrijk het is het beleid, de uitvoering en het toezicht te reorganiseren, aldus de VVD'er. Zo bestaat er nog veel weerstand tegen het idee van gezamenlijkheid en is er te weinig respect voor de centrale organisatie, waar de politiek de dienst uitmaakt.

Vernietigend

Het CDA vindt het advies 'vernietigend' voor minister De Grave van Defensie. "Dit is echt een hele dikke onvoldoende'', aldus CDA-kamerlid Van Ardenne. Zij constateert dat de VVD-bewindsman er niet in is geslaagd de cultuurverandering binnen het defensieapparaat gestalte te geven. "Uit het rapport blijkt dat hij vier jaar lang heeft doorgemodderd."

De VVD voelt weinig voor de oprichting van een nieuw gezamenlijk hoofdkwartier voor de krijgsmacht, zoals de commissie voorstelt. "Er is geen behoefte aan een nieuwe Haagse bureaucratie en het vergroten van de kloof tussen Haagse defensiestaven en operationele eenheden.''

Dat zegt VVD-kamerlid Van den Doel in een reactie op het rapport. Hij vindt dat de krijgsmacht meer behoefte heeft aan een cultuurverandering dan aan nieuwe structuren. De krijgsmacht heeft na de Koude Oorlog een andere taak gekregen, waarbij de nadruk ligt op vredesoperaties. "De daarmee verbonden cultuur heeft zich onvoldoende aangepast.''