Generaal Van Baal treedt af

DEN HAAG - Luitenant-generaal Ad Van Baal (55) heeft woensdag zijn functie als bevelhebber van de landmacht neergelegd. Dit heeft demissionair minister De Grave van Defensie aan de Tweede Kamer medegedeeld in een brief.Ad Van Baal

De Grave schrijft dat Van Baal is afgetreden omdat hij "niet langer goed kon functioneren in het belang van de Koninklijke Landmacht". Volgens Van Baal heeft zijn aftreden niets te maken met een mogelijke inbreuk op zijn integriteit tijdens de Val van de enclave SrebrenicaNIOD-rapport

De Grave

De demissionair minister wil verder duidelijkheid van het NIOD over wie er in de periode 1995-1996 precies verantwoordelijk is geweest voor het bewust tegenhouden van informatie naar de toenmalig minister Voorhoeve. Zolang De Grave die informatie niet heeft, blijft ook onduidelijk wat er precies met Van Baal gaat gebeuren.

Voortraject

De benoeming van Van Baal in april vorig jaar tot de hoogste baas van de landmacht deed politiek Den Haag wel even de wenkbrauwen fronsen, vanwege zijn Srebrenica-verleden. Maar men nam aan dat minister De Grave vantevoren wel even bij het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) had geïnformeerd of Van Baal een risicofactor vormde. Maar vorige week tijdens de presentatie van het onderzoek sprak het NIOD een vernietigend oordeel uit over de pogingen van de toenmalige militaire top van de landmacht pijnlijke informatie bewust achter te houden.

Doofpotaffaire

Van Baal was tijdens de val van Srebrenica in 1995 de plaatsvervanger van generaal Couzy, de bevelhebber van de landstrijdkrachten, en hoofdrolspeler in de doofpotaffaire.

Van Baals eerste 'Srebrenica-kras' liep hij vlak voor de val van de enclave op. Van Baal kreeg een fax van Dutchbat-commandant Karremans aan zijn VN-superieuren onder ogen, waarin Karremans er voor waarschuwde dat de Bosnische Serviërs Srebrenica wilden aanvallen. Van Baal deed niets met het document.

Vlak na de val van Srebrenica dook een verklaring op van het Bosnische Servische leger waarin stond dat het transport van de moslims uit de enclave volgens de regels was verlopen. De verklaring was ondertekend door majoor Franken, de vervanger van Dutchbat-commandant Karremans. Maar toenmalig minister Voorhoeve had het nooit onder ogen gekregen. Van Baal had het als 'niet belangrijk' beoordeeld en in een la laten liggen.

Bevordering

Een halfjaar na de val van Srebenica keurde Van Baal de bevordering van Karremans tot kolonel goed, zonder daarin zijn baas Couzy of zijn politieke baas Voorhoeve te kennen. Voorhoeve was woedend, Karremans was immers in de publieke opinie besmet geraakt door de genocide, waarvan de omvang inmiddels wel duidelijk was geworden.

De Grave wist dus vorig jaar april wie hij benoemde tot hoogste baas bij de landmacht en welk risico hij daarmee zou kunnen lopen. Maar de bewindsman geloofde niet dat het NIOD nog nieuwe feiten over de rol van Van Baal boven tafel zou kunnen brengen. De problemen van een aantal jaren geleden waren volgens De Grave niet terug te voeren tot een enkele generaal, maar hadden meer te maken met de toen heersende cultuur bij de landmacht. "Van Baal heeft juist goed werk verricht om in die cultuur verandering te brengen", zei De Grave vorig jaar januari.

/DOSSIERVal Paars II

Tip de redactie