Prins dringt aan op aanpak overstromingsgevaar

MAASTRICHT - Prins Willem-Alexander roept Europese landen dringend op tot samenwerking tegen het groeiende gevaar van overstromingen. "Denken en handelen op het niveau van een stroomgebied moet nu beginnen'', zei de prins zondag in Maastricht tegen Europese milieuministers.

De klimaatverandering veroorzaakt meer en hogere pieken in waterafvoer, memoreerde Willem-Alexander. Rivieren stromen lastiger door omdat de zeespiegel stijgt. Tegelijk groeit de bevolking en economie, ook nabij water: "De samenleving wordt dus steeds kwetsbaarder voor hoogwaterrampen''.

Samenwerking is nodig omdat water geen politieke grenzen herkent, zei de prins. Bovendien hebben positieve maatregelen op een bepaalde plek soms tegengestelde effecten stroomopwaarts of -afwaarts.

Willem-Alexander, gespecialiseerd in watermanagement, zei blij te zijn dat voor sommige belangrijke riviergebieden in de Europese Unie al plannen zijn gemaakt tegen overstromingen. "De plannen vereisen niet alleen voorbereidingen of alarmsystemen, maar ook een idee hoe we de gebieden gaan gebruiken: de bebouwing minder kwetsbaar maken en eventueel gebruik aanpassen.''

De prins concludeerde dat we moeten leren leven met overstromingen. Ze zijn nu eenmaal onderdeel van de natuur. De kunst is om de risico's voor mensen en eigendommen te beperken, zei Willem-Alexander. "De kwetsbaarheid kan omlaag door betere besluitvorming en planning, effectief risicomanagement, innovatieve ontwikkeling en milieubeschermende activiteiten. Dit is nu nodig. Om een gezegde aan te halen: Je kunt de wind niet beheersen, maar wel de zeilen bijstellen.''

Ministers

De landen van de Europese Unie gaan actieplannen opstellen om overstromingen van rivieren te voorkomen. Nu werken ze alleen nog samen als het water al over de dijken is gestroomd. De overeenstemming is zondag bereikt in Maastricht, waar ministers van Milieu van de 25 lidstaten drie dagen bijeen zijn geweest.

De actieplannen moeten een gezamenlijke aanpak verzekeren. Niet langer moet het ene land een maatregel nemen die in het andere land juist problemen veroorzaakt. "Vooral voor Nederland is dat belangrijk. We worden oneerbiedig wel eens het afvoerputje van Europa genoemd'', zei staatssecretaris Schultz van Haegen (Waterstaat) na de bijeenkomst.

De actieplannen gaan gelden per stroomgebied van een grensoverschrijdende rivier, zoals de Rijn of de Maas. De betrokken landen gaan afspraken maken. De actieplannen kunnen inhouden dat landen voor elkaars maatregelen betalen. Nederland heeft dat al eens gedaan voor een verbetering in Duitsland. Volgens Schultz komen ook Nederlandse projecten in aanmerking voor Europees geld: "Nederland maakt veel ruimte voor water. We kunnen niet alles aanmelden, maar hebben zelf al veel geld opzijgezet. Alleen voor de Rijn al 1,9 miljard euro.''

De bewindsvrouw toonde zich zeer tevreden over de overeenstemming zondag, onder haar voorzitterschap. Ze noemde die een unieke ervaring "na al die jaren van verantwoordelijkheid afschuiven.'' Ze verwacht de formele besluiten van ministers dit najaar in Brussel.

Volgens Schultz van Haegen is de animo voor de samenwerking gegroeid door de overstromingen van de laatste jaren. Landen als Duitsland, Tsjechie, Slowakije en Hongarije hadden last van extreem hoogwater.

Tip de redactie