'Muur in strijd met internationale recht' (video)

JERUZALEM/DEN HAAG -President Shi Jiuyong van het Internationaal Gerechtshof (ICJ) is vrijdagmiddag even na 15.00 uur begonnen met het voorlezen van de samenvatting van de adviserende opinie inzake de Israëlische muur.

Bekijk video:
Modem/ Breedband

In het eerste half uur kwam de mondelinge uitspraak in het Vredespaleis overeen met de op internet uitgelekte schriftelijke tekst. Waarnemers gingen er al van uit dat die tekst echt is.

Shi ging eerst in op de bevoegdheid van het hof. Tegenstanders van de adviserende opinie hadden aan de bepaling van het VN-handvest herinnerd dat de Algemene Vergadering geen aanbevelingen doet in geschillen waarmee de Veiligheidsraad al bezig is.

De rechters wijzen op de bepaling dat de Algemene Vergadering kan ingrijpen als de Veiligheidsraad niet tot een besluit kan komen. Dat is bij het Midden-Oostenprobleem juist het geval door het gebruik van het vetorecht door een permanent lid (lees: de VS), aldus Shi.

Ook het argument dat het om een 'politieke' zaak zou gaan, wijzen de rechters van de hand. Volgens de rechters ligt het "in de natuur der dingen'' dat aan veel internationale juridische vraagstukken die aan het ICJ worden voorgelegd, ook een politiek aspect kleeft.

Aan het einde van de uitgelekte schriftelijke tekst staat dat de rechters unaniem van mening zijn dat zij bevoegd zijn de Algemene Vergadering het gevraagde juridisch advies te geven.

Negeren

Israël heeft laten weten het oordeel van het Internationaal Gerechtshof te negeren. De minister van Justitie van de joodse staat, Yosef Lapid, bevestigde dit vrijdag. Hij zei dat het hof een panel is van landen van de Europese Unie die niet sympathiek staan tegenover Israël.

Het hof telt vijftien magistraten, onder wie vijf uit Europa. Dat zijn de rechters Guillaume (Frankrijk), Higgins (Groot-Brittannië), Kooijmans (Nederland), Simma (Duitsland) en Tomka (Slowakije).

Sancties

De Palestijnse autoriteiten willen dat de Verenigde Naties sancties instellen tegen Israël. Een adviseur van de Palestijnse president Arafat, Nabil Abu Rdainah, zei vrijdag dat de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag aanleiding geeft om Israël te straffen. Israël is een 'outlaw', volgens Rdainah.

VS

De VS blokkeren in de Veiligheidsraad van de VN met hun veto vrijwel elke resolutie of maatregel die ze in strijd achten met de politiek van de regering van Israël. Het Internationaal Gerechtshof is geen politiek orgaan en kent geen veto. De joodse, Amerikaanse magistraat Buergenthal was de enige rechter die tegen het oordeel van de overige veertien magistraten was. De VS hadden naar voren gebracht dat het Internationaal Gerechtshof zich van een mening over deze politieke kwestie diende te onthouden.

Demonstratie

Inmiddels hebben enkele tientallen demonstranten zich vrijdagmiddag rond 14.00 uur verzameld bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Ze voeren actie tegen de muur.

Voor het Vredespaleis staan afgevaardigden van initiatiefgroep Stop de muur! en de Palestijnse Campagne Tegen De Apartsheidsmuur. Ook staat er een groepje van ongeveer tien orthodoxe joden, die zich eveneens tegen de afscheiding verzet.

Het gebied waar de betogers staan, is afgezet met dranghekken. Demonstranten dragen bordjes met een letter om hun nek die kreten vormen als: Stop the occupation en Tear down the wall. Ook hangt er een geel spandoek met Freedom for Palestine. De orthodoxe joden dragen eveneens bordjes met teksten bij zich.

Advies

Het hof in Den Haag geeft formeel een "adviserende opinie'' over de juridische kant van de afscheidingen die Israël in de bezette gebieden bouwt. De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft zeven maanden geleden om een oordeel van het hof gevraagd. Volgens Haaretz zegt het hof "op basis van de beschikbare bewijzen er niet van overtuigd te zijn dat de specifieke loop die Israël voor de afscheiding heeft gekozen, ook de veiligheidsdoelstellingen dient.''

De uitspraak van dit hoogste rechterlijke orgaan van de VN is niet bindend. Niettemin wordt de mening van de vijftien magistraten van het hof, onder wie de Nederlander Kooijmans, met belangstelling tegemoet gezien. Haaretz zegt te weten dat alleen de Amerikaanse magistraat Thomas Buerghenthal het oordeel van zijn collega's niet steunt.

CIDI

Het Centrum Informatie en Documentatie Israel (CIDI) is zwaar teleurgesteld over de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof over de Israëlische muur in Palestina. Dat liet de organisatie vrijdag weten.

Het hof oordeelde vrijdagmiddag dat de bouw van de Israëlische muur in bezet Palestijns gebied in strijd is met het volkenrecht. ,,Met die uitspraak laat het hof in deze politieke kwestie strikt legalistische opvattingen prevaleren boven de veiligheid van de Israeli's'', aldus het CIDI. "De bouw van het hek heeft in het noorden van de Westelijke Jordaanoever het aantal Palestijnse terreuraanslagen met 90 procent verminderd. Het aantal doden door terreur daalde met 70 procent, het aantal gewonden met 85 procent.''

Het CIDI kan zich wel vinden in de overweging van het hof dat Palestijnen die schade hebben ondervonden door de komst van de afscheiding compensatie moeten ontvangen. De organisatie meent dat de uitspraak op geen enkele wijze bijdraagt aan het vredesproces. "Het CIDI verwacht dan ook dat de VS, Rusland en de EU, die achter de 'Routekaart voor Vrede' staan en tegen het betrekken van het Internationaal Gerechtshof waren, Arabische pogingen tot VN-sancties tegen Israël zullen torpederen.''

'Facto annexatie'

Israël heeft de afgelopen twee jaar muren en afscheidingen op de Westelijke Jordaanoever laten komen. Officieel is dat om terroristen tegen te houden, maar het geplande verloop van de afscheidingen weerspreekt deze opzet, volgens onder anderen waarnemers van de Verenigde Naties. Zij spreken van "de facto annexatie''.

De Israëlische premier Sharon heeft duidelijk gemaakt dat hij zich niets van de "irrelevante'' mening van het Internationaal Gerechtshof zal aantrekken. De Palestijnen anderzijds wachten met spanning op het oordeel van de rechters. Zij hopen eindelijk rechtsbescherming te krijgen in een belangrijk internationaal instituut.


Israël is bereid om met de Palestijnen over de veiligheidsbarrière te overleggen

Israël heeft naar voren gebracht dat de afscheidingen een tijdelijke maatregel zijn, ondanks de zeer forse investeringen. Het is een politieke kwestie die handelt over de veiligheid in Israël. Het Internationaal Gerechtshof heeft daar niets mee te maken, volgens de Israëlische regering. Het hof zegt nu volgens Haaretz bevoegd te zijn te oordelen in de kwestie.

Tal van westerse landen, waaronder Nederland, hebben het hof laten weten dat ze de afscheidingen in strijd met het internationaal recht achten. Maar daarbij stelden ze dat een mening van het hof niet behulpzaam zou zijn voor het vredesproces.

EU

De Europese Unie heeft Israël opgeroepen de zogenoemde veiligheidsbarrière op de Westelijke Jordaanoever, inclusief Jeruzalem te slechten. Dat heeft een woordvoerder van de Europese Commissie in Brussel vrijdag bekendgemaakt. De Commissie zei dat de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof, die officieel vrijdagmiddag wordt verwacht, het standpunt van de EU lijkt te bevestigen dat de muur illegaal is.

Overleg

Israël is bereid om met de Palestijnen te overleggen over de omstreden veiligheidsbarrière rond de Westelijke Jordaanoever, maar pas nadat het zich heeft teruggetrokken uit de Gazastrook. Dat heeft een woordvoerder van de Israëlische regering vrijdag gezegd.

Israël hoopt dat na de geplande terugtrekking een akkoord volgt met de Palestijnse Autoriteit, aldus de zegsman. Tijdens dat overleg kunnen tal van kwesties besproken worden, "waaronder de antiterroristische barrière''. Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag spreekt zich vrijdagmiddag uit over de omstreden afscheiding. De Israëlische regering heeft steeds gezegd dat het zich niets van het niet-bindende advies zal aantrekken.

"Als we tijdens de onderhandelingen een akkoord bereiken met de Palestijnen, kan de barrière verplaatst of ontmanteld worden'', aldus woordvoerder Avi Pazner tegen de Franse radiozender RFI. "Maar dit is niet aan het hof in Den Haag, dat geen jurisdictie heeft om over politieke- en veiligheidsvraagstukken te oordelen.''

De Israëlische premier Ariel Sharon wil eenzijdig alle kolonisten en militairen uit de bezette Gazastrook terugtrekken en ook vier nederzettingen in het noordelijk deel van de Westelijke Jordaanoever ontmantelen. Dat proces, waartegen onder conservatieve Israëliërs veel verzet heerst, moet eind 2005 zijn afgerond.

Tip de redactie