DEN HAAG - De PvdA heeft dinsdag als enige fractie in de Tweede Kamer niet willen aangeven of zij al of niet zal instemmen met het besluit van het kabinet om deel te nemen aan de verdere ontwikkeling van een Amerikaanse opvolger van het gevechtsvliegtuig F-16. CDA, VVD, SGP en ChristenUnie zijn in principe voor deelname: D66, GroenLinks en SP zijn tegen.

PvdA-woordvoerder Timmermans wil eerst meer informatie van het kabinet en moet daarna nog met zijn fractie overleggen, zo bleek dinsdagavond tijdens de tweede termijn in het JSF-debat in de Kamer. Wanneer de sociaal-democraten het debat willen afronden, bleef eveneens onduidelijk.

Deelname aan de zogeheten System Development and demonstration fase (SDD) van de Joint Strike Fighter kost Nederland 858 miljoen euro. Deelname stelt het Nederlandse bedrijfsleven in staat voor vele miljarden dollars aan opdrachten binnen te halen. De bedoeling is dan ook dat de industrie een deel van de investering, inclusief rente terug betaalt aan het Rijk. De rest van het bedrag denkt het kabinet terug te krijgen in de vorm van royalties en kortingen op de aankoop van de JSF.

Van de plank

Timmermans gaf aan dat hij de opvolger van de F-16 het liefst van de plank koopt. De PvdA wil zich zo vlak voor de verkiezingen niet binden aan een miljardenproject. Deelname aan de SDD-fase betekent immers dat Defensie vanaf 2012 tussen de vijf en zes miljard euro moet besteden aan de vervanging van de F16 door de JSF.

Tegelijkertijd zou de PvdA-er wel iets willen doen voor het bedrijfsleven, dat juist sterk aandringt op Nederlandse deelname. Timmermans wil daarom van het kabinet weten of het zinvol is deel te nemen aan de ontwikkeling van de, zonder dat Nederland zich bindt aan de aankoop van het toestel. Verder wil hij weten wat het de staat kost als Nederland tussentijds uit zou stappen. Voor het kabinet is de laatste optie 'moreel desastreus'tegenover het Nederlandse bedrijfsleven, zei minister Zalm van Financiën. Minister Jorritsma (economische Zaken) zou het 'een oneerlijke zet' vinden.

Onduidelijk

Bovendien is het volstrekt onduidelijk welke winst de PvdA uit een dergelijke stap denkt te halen. Het bedrijfsleven loopt in dat geval een lucratieve samenwerking met de Amerikaanse vliegtuigbouwer Lockheed mis en de staat is het al geïnvesteerde geld grotendeels kwijt.

Bovendien verliest Nederland alle rechten op kortingen op de aankoop van de nieuwe jager. Volgens Zalm gaat Nederland in dat geval 'voor 300 miljoen euro nat', ervan uitgaande dat Defensie de F16 nog altijd wil vervangen door de JSF.