BAGDAD/TEHERAN/LONDEN - De Iraanse marine heeftmaandag drie Britse patrouilleboten opgebracht die de territorialewateren van Iran waren binnengedrongen. De acht opvarenden zijn inverzekerde bewaring gesteld, zo meldden Iraanse en Britsefunctionarissen. Het incident van maandag lijkt de al gespannenverhoudingen tussen beide landen verder op scherp te hebben gezet.

"Vanochtend kwamen drie Britse boten met acht mensen aan boordde Iraanse territoriale wateren binnen. De Iraanse marine heeft,geheel in lijn met haar taken, deze boten opgebracht en debemanningsleden gearresteerd", aldus zegsman Hamid Reza Asefi. Zeworden momenteel ondervraagd en een onderzoek is ingesteld. Ik weetniet wanneer ze zullen worden vrijgelaten", voegde hij daar aantoe.

Vergissing

De Iraanse staatszender al-Alam, die beelden uitzond van degearresteerde bemanning, meldde dat de militairen hadden"toegegeven dat ze een vergissing hadden begaan".

Het Britse ministerie van Defensie bevestigde de arrestatie vanhet achttal. De militairen brachten volgens een verklaring eenschip van de havenstad Umm Qasr naar Basra en zouden alleen hunpersoonlijke wapens bij zich hebben gehad. Functionarissen zeidentegen de Britse omroep BBC dat diplomaten nauw contact hebben metIraanse collega's.

Vriendschappelijk

Eerder deed een zegsman van de Britse marine het incident nog afals niet erg belangwekkend. De drie boten zouden volgens hem perongeluk van koers te zijn geraakt en daarbij mogelijk in Iran tezijn beland. De Britse strijdkrachten kenschetsen de contactentussen Britten en Iraniërs in het grensgebied in Zuid-Irakdoorgaans als vriendschappelijk.

Het incident van maandag moet worden gezien als het ernstigstevoorval sinds de Amerikaans-Britse inval in Irak meer dan een jaargeleden. Het komt bovendien op een uiterst ongelukkig moment.

Nucleair programma

Despanningen tussen Londen en Teheran zijn de afgelopen maanden snelopgelopen. De Britse regering is een van de drijvende krachtenachter de scherpe veroordeling door het Internationaal AtoomenergieAgentschap (IAEA) aan het adres van Teheran, dat onvoldoendeopenheid zou verschaffen over zijn nucleaire programma.

Tegelijkertijd heeft het optreden van troepen van de coalitie inIrak kwaad bloed gezet in Iran. Het betreden van sjiitscheheiligdommen is menig Iraniër in het verkeerde keelgat geschoten.

Zelfgemaakte bommen

Ook de mishandeling van Iraakse gevangenen door Amerikanen enmogelijk ook Britten heeft geleid tot grote woede in Iran. Betogersin Teheran namen als vergelding de Britse ambassade op de korrel.Bij sommige protesten bekogelden demonstranten de diplomatiekemissie met stenen en zelfgemaakte bommen.

De juridische afwikkeling van het martelen van Iraaksegevangenen door Amerikaanse militairen draait inmiddels op volletoeren. Maandag had in Bagdad de eerste voorbereidende hoorzittingplaats in de aanloop naar een krijgsraad tegen drie vermeendefolteraars, Charles Graner Jr., Javal Davis en Ivan Frederick II.De zaak tegen de laatste werd verdaagd tot 24 juli.

Zondebok

Het drietal zegt tot hun daden te zijn aangezet door hogeremilitaire inlichtingenfunctionarissen, in de jacht naar informatie.Hun advocaten menen dat de drie als zondebok worden gebruikt. Deraadslieden willen de onderste steen boven zien te krijgen enschroomden niet zelfs de hoogste bazen op te roepen voor eengetuigenis.

Getuigen

De militaire rechter in de zaak, kolonel James Pohl, beslootmaandag evenwel het verzoek van de advocaten van Graner en Davis afte wijzen de Amerikaanse president Bush en minister van DefensieDonald Rumsfeld op te laten draven om te getuigen in het proces.Wel mogen van de rechter diverse zeer hoge officieren wordengehoord.

Onder de potentiële getuigen bevinden zich onder anderenCentcom-bevelhebber John Abizaid, die verantwoordelijk is voor alleAmerikaanse militairen in het gebied van de Hoorn van Afrika tot enmet Afghanistan, en generaal Ricardo Sanchez, opperbevelhebber vande Amerikaanse strijdkrachten in Irak.

Abu Ghraib

Verder bestempelde Pohl de omstreden Abu Ghraib-gevangenis, waarIraakse gevangenen systematisch werden mishandeld, als plaatsdelict. Dat betekent dat het complex vooralsnog niet, zoals Bushheeft voorgesteld, tegen de vlakte mag.