RAMALLAH/WASHINGTON/JERUZALEM - Het Israëlische leger heeft vrijdag het hoofdkwartier van de Palestijnse Autoriteit in Ramallah bezet. De Palestijnse leider Arafat bleef ongedeerd, maar moet het wel zonder water, elektriciteit en telefoon stellen. De Europese Unie en secretaris-generaal Kofi Annan van de Verenigde Naties hebben de Israëlische premier Sharon gevraagd de acties te beëindigen.

Directe aanleiding voor de militaire operatie was de Palestijnse zelfmoordaanslag woensdag in een hotel. Daarbij kwamen naast de dader twintig mensen om. Sharon riep Arafat vrijdag in een televisietoespraak uit tot vijand.Het Israëlische leger grendelde vrijdagmorgen met behulp van tanks de drie ingangen van Arafats kantorencomplex af.

Bulldozers vernielden de muren rond het privé-kantoor van de Palestijnse leider. Samen met zijn naaste medewerkers zocht Arafat daarop zijn toevlucht in een bunker. Arafat zelf bleef rustig en gaf met een pistool binnen handbereik interviews aan Arabische televisiestations. Ook zocht hij contact met Arabische leiders.

Hij verzocht hen druk uit te oefenen op Israël om de acties te staken. Een Palestijnse functionaris zei vanuit het gebouwencomplex dat het leven van zijn president gevaar liep. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell zei echter later op de dag dat Israël de Verenigde Staten heeft beloofd dat het Arafat geen haar zal krenken.

Arafat nam vrijdagavond telefonisch contact op met voorzitter Prodi van de Europese Commisssie. Hij vroeg de Europese Unie te bemiddelen tussen Israël en de Palestijnen om een verdere escalatie van het geweld te voorkomen.

Niet lang na het gesprek met Prodi drongen Israëlische militairen het gebouw met de kantoren van de Palestijnse president binnen. Ze maakten de elektriciteitsvoorziening naar de kamer waar Arafat en zijn naaste adviseurs verblijven onklaar. Arafat beschikt volgens het hoofd van de Palestijnse geheime dienst op de Westelijke Jordaanoever, Tawfik Tirawi, ook niet meer over water. Bovendien is zijn telefoon afgesloten.

Tirawi zei in een gesprek met de Qatarese televisiezender al-Jazeera dat Israëlische militairen zijn doorgedrongen tot vlak bij de kamer van Arafat. Hij zei dat de bewering van Israël dat zeventig personen waren opgepakt in het hoofdkwartier onzin is. Volgens hem waren er ten tijde van de inval niet eens zoveel mensen aanwezig.

Bij de gevechten in en rond het hoofdkwartier van de Palestijnse Autoriteit zijn volgens Arafat zeker zeven Palestijnen omgekomen en veertig anderen gewond geraakt. Ook zijn er twee Israëlische militairen gedood.

De internationale gemeenschap heeft geschokt gereageerd op de militaire operatie van Israël. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties is om 22.30 uur (Nederlandse tijd) in een spoedzitting bijeengekomen.

De Europese Unie eist van Israël dat het zich terugtrekt uit het hoofdkwartier van Arafat. Bovendien heeft de EU Arafat opgeroepen na de laatste gewelddadige aanslagen zich "uit alle macht" in te zetten voor een einde aan de terreur en degenen die daarvoor verantwoordelijk zijn te bestraffen. Ook Annan heeft Sharon gevraagd de vijandelijkheden te staken.

De Russische regering hekelde Sharon, omdat die Arafat zou willen isoleren. Powell, die zei frequent contact te hebben met Sharon, veroordeelde het geweld. Hij maakte duidelijk wel begrip te hebben voor de Israëlische handelwijze, maar hij waarschuwde Sharon "zorgvuldig te overwegen" wat de gevolgen kunnen zijn van de operatie in Ramallah.

De Amerikaanse gezant voor het Midden-Oosten, Anthony Zinni, zei dat hij zeker niet van plan is de regio te verlaten. Arafat heeft echter weinig vertrouwen meer in de Amerikanen. Hij zei voor een Arabische televisiezender dat de regering-Bush had ingestemd met de militaire operatie in Ramallah.

Terwijl het Israëlische leger het hoofdkwartier van Arafat bestookte, pleegden Palestijnen opnieuw aanslagen. In de wijk Kiriat Juval van West-Jeruzalem blies een Palestijnse vrouw zichzelf op in een supermarkt. Drie mensen, onder wie de dader, kwamen daardoor om het leven. Zestien mensen raakten gewond.

/DOSSIERMidden-Oosten