Toetreding EU 'topprioriteit' van Turkse premier

RIJSWIJK - Bovenop de stapel dossiers op het bureau van de Turkse premier Erdogan ligt de map Toetreding EU. Recep Tayyip Erdogan heeft aansluiting bij de Unie tot zijn topprioriteit gemaakt. Ooit voorspelde hij dat het in 2012 zover is. Hij bezoekt woensdag premier Balkenende.

Recep Tayyip Erdogan werd premier na de enorme overwinning van zijn Partij van Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP) in november . Erdogan mocht niet meedoen aan die verkiezingen wegens een eerdere veroordeling, voor het "aanzetten tot een islamitische opstand". De oud-burgemeester van Istanbul had een gedicht voorgedragen met daarin de voor de rechter onaanvaardbare passage: "De moskeeën zijn onze barakken, de koepels zijn helmen en de gelovigen onze soldaten".

Sterke man

Na de spectaculaire winst van de AKP fungeerde Abdullah Gül, tweede man bij de partij, even als premier, terwijl Erdogan zich vooral in het buitenland profileerde. Hij bleef de sterke man van de partij.

Uiteindelijk belandde Erdogan toch op de stoel van de eerste minister doordat het parlement, waarin inmiddels veel AKP'ers zaten, wetswijzigingen aannam. Daardoor kon Erdogan meedoen aan plaatselijke parlementsverkiezingen, die hij won zodat hij via een parlementszetel alsnog premier kon worden. Gül maakte plaats.

'Working class hero'

Veel Turken zien Erdogan als een 'working class hero', iemand die echte armoede heeft gekend. Hij werd in 1954 geboren in de plaats Rize aan de Zwarte Zee. Zijn vader werkte bij de kustwacht. Toen Recep Tayyip dertien jaar oud was, besloot vader dat het tijd was om aan de armoede te ontsnappen. Het gezin Erdogan verhuisde naar Istanbul, waar de jonge Recep Tayyip op straat limonade moest verkopen.

In Istanbul bezocht Erdogan een islamitische school en maakte hij furore als voetballer. Aan de universiteit Marmara haalde Erdogan een graad in het vak management. Daar kwam hij in contact met Necmettin Erbakan, de latere premier en voorman van de islamitische Welvaartspartij. Binnen de Welvaartspartij maakte Erdogan snel carrière. In 1994 werd hij burgemeester van Istanbul.

Goed werk

Vriend en vijand zijn het er over eens dat hij in dat ambt goed werk afleverde. Hij zorgde ervoor dat de stad een schonere en groenere aanblik kreeg en hield zich ver van corruptie. Wel kreeg het machtige leger steeds meer bedenkingen over het islamitische karakter van de Welvaartspartij en de denkbeelden van haar leiders.

De veroordeling wegens aanzetten tot religieuze haat volgde in . Het vonnis luidde tien maanden cel, maar na vier maanden kwam Erdogan vrij. Enkele jaren daarna verbood een Turkse rechter de Welvaartspartij, omdat die als islamitische groepering de in de grondwet vastgelegde scheiding tussen kerk en staat (secularisme) in gevaar zou brengen. In augustus lanceerde Erdogan de opvolger van die partij, de AKP.

Gematigd

In de loop der jaren is Erdogan gematigder in zijn opvattingen geworden. Hij accepteert dat vrouwen hoge functies bij de overheid vervullen en zonder hoofddoek naar school gaan. Hij noemt zich een "pro-Westerse conservatief" en voelt er niets voor om met Turkije uit de NAVO te stappen. Toetreding tot de Europese Unie heeft zijn prioriteit en om dat te bereiken wil hij tal van hervormingen doorvoeren.

De AKP heeft absoluut islamitische wortels - en dat baart menigeen zorgen - maar Erdogan benadrukt bij herhaling zijn verbintenis aan het secularisme in Turkije. Het leger zal dat ook nauwlettend blijven volgen.

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?

NUwerk

Tip de redactie