DEN HAAG - De Tweede-Kamerfracties van PvdA en GroenLinkswillen opheldering van minister Van der Hoeven van Onderwijs overuitspraken van voormalige topambtenaren van dit departement.Volgens deze ambtenaren is bij Onderwijs onvoldoende sprake vanpolitiek leiderschap. Verder zou het ministerie onevenredig veeluitgeven aan externe adviseurs en interim-managers.

De uitspraken van ambtenaren staan in NRC Handelsblad vanzaterdag. De krant deed onderzoek naar het reilen en zeilen bijOnderwijs naar aanleiding van de recente affaires op ditdepartement. Afgelopen week moest staatssecretaris Nijs opstappenna ruzie met minister Van der Hoeven. De Tweede Kamer spreektmaandag over beschuldigingen dat hoge ambtenaren op Onderwijs zichschuldig zouden maken aan zelfverrijking.

Spoeddebat

PvdA-Kamerlid Tichelaar wil de uitspraken van de voormaligetopambtenaren tijdens dit overleg aan de orde stellen. Bevallen deantwoorden van Van der Hoeven hem niet, dan wil hij een spoeddebatmet de minister. De Kamerleden Azough en Vendrik van GroenLinkswillen Van der Hoeven dinsdag naar het wekelijkse vragenuurtje vande Kamer roepen voor uitleg.

In NRC-Handelsblad zei voormalig directeur-generaal hogeronderwijs In 't Veld (in Lubbers-3 ook korte tijd staatssecretaris)over zijn vroegere departement: "Er wordt geen richting gegeven,geen lijn uitgezet. Directeuren en directeuren-generaal wisselenelkaar in duizelingwekkend tempo af. Politieke leiding is er niet.En door het gebrek aan politiek leiderschap kan ook de ambtelijketop geen sturing vinden".

Machtsvacuüm

De in 1999 met een conflict vertrokken directeur-generaalberoepsonderwijs Weeda heeft soortgelijke kritiek: "Er is op hetministerie een machtsvacuüm ontstaan. Ambtenaren aan de top blijvennooit lang en krijgen geen greep op het departement."

Volgens NRC Handelsblad is het ministerie door deze problemeneen ware 'duiventil' geworden. Sinds 2000 hebben 38 topambtenarenhet departement verlaten. In 't Veld verklaart dat doordat deambtenaren zich niet 'gedekt' voelen door de leiding. "Waaromvertrekken zoveel ambtenaren bij OCW? Talentvolle ambtenaren voelenzich niet meer veilig. Als je op je werk van 's ochtends vroeg tot's avonds laat het idee hebt dat je geen fouten mag maken, zonderdat je weet wat fout is, lijdt je eergevoel daaronder."

Interim-manager

Door het grote verloop gaat het ministerie van Onderwijs in DenHaag aan kop wat betreft het aantrekken van interim-managers. Vorigjaar trok het hier bijna 7,5 miljoen euro voor uit, blijkt uitcijfers van Binnenlandse Zaken die NRC Handelsblad citeert. Bij deoverige ministeries samen was dat 5,4 miljoen.

Een ander probleem op het departement zou de overvloed aanregels zijn. Voormalig topambtenaar Weeda: "Regels zijn vaak teingewikkeld. En als regels niet blijken te werken, dan worden extraregels verzonnen." Volgens In 't Veld "kijkt het ministerie deandere kant op" als regels niet worden nageleefd. Daardoor konvolgens hem de hbo-fraude ontstaan.

'Onthutst'

PvdA-Kamerlid Tichelaar is "onthutst" door de kritiek van degewezen topambtenaren. "Wanneer stopt dit?" vraagt hij zich af.Azough en Vendrik van GroenLinks willen van Van der Hoeven weten ofzij zich herkent in het beeld van de 'strijdcultuur' bij Onderwijs,die in NRC-Handelsblad wordt geschetst. Ook willen ze ophelderingover de hoge kosten voor externe adviseurs die het ministeriemaakt.

Een woordvoerster van Van der Hoeven zei in een reactie op hetartikel in NRC-Handelsblad dat "de feiten bekend zijn en dat hetministerie werkt aan een veranderslag".