DEN HAAG - CDA en PvdA zijn bij de verkiezingen voor het Europees parlement even groot te zijn geworden. Beide partijen kwamen donderdag uit op zeven zetels. Voor de PvdA is dat een winst van een, voor het CDA een verlies van twee. Ook de VVD moet twee zetels inleveren. Zij houdt er vier over.

Opvallend is verder dat het pas opgerichte Europa Transparant van 'klokkenluider' Paul van Buitenen twee zetels haalt. De opkomst bedroeg 39,1 procent, ruim meer dan vijf jaar geleden, toen nog geen 30 procent van de kiezers naar de stembus kwam. Ook in 1994 was de opkomst lager dan nu.

Dieren

Naast de PvdA wint ook de SP, zij gaat van één naar twee zetels. GroenLinks raakt de helft van zijn vier zetels kwijt, D66 gaat van twee naar één zetel en de combinatie christenunie/SGP van drie naar twee. De andere deelnemende partijen, zoals de LPF en de Partij voor de Dieren, komen niet in het Europees Parlement.

Een vergelijking met de uitslag van 1999 gaat overigens ietwat mank doordat er voor Nederland maar 27 zetels te verdelen waren, tegen 31 vijf jaar terug. Dat houdt verband met de recente uitbreiding van de Europese Unie.

Bos tevreden

PvdA-leider Bos, die tevreden is met de winst voor zijn partij, zei donderdag dat dit de eerste maal is dat het CDA onder premier Balkenende verliest. Volgens hem is dat een signaal dat de kiezers diens beleid beu zijn. "De coalitie is eenvijfde van de stemmen kwijtgeraakt."

CDA-leider Balkenende toonde zich blij met de hoge opkomst. "Dat betekent dat Europa meer tot de verbeelding spreekt." Het tegenvallende resultaat voor het CDA verklaarde hij doordat zijn partij "verantwoordelijkheid draagt in een lastige tijd." Volgens Balkenende zal het verlies voor de drie regeringsfracties geen invloed hebben op het beleid.

Hervormingskoers

Volgens fractieleider Van Aartsen van de VVD is zijn partij er onvoldoende in geslaagd de kiezer te mobiliseren. Hij legde ook een link met de weinig populaire "hervormingskoers" van het kabinet.

Volgens zijn partijgenoot staatssecretaris Rutte betaalt de VVD met haar verlies de rekening voor de affaires van afgelopen dagen: de interne kritiek van voormalig partijleider Dijkstal en het aftreden van staatssecretaris Nijs van Onderwijs. "We hebben een pittige week achter de rug.

Absolute winst

Lijstrekker Buitenweg van GroenLinks is ondanks het verlies van twee zetels toch tevreden. Het resultaat is volgens haar beter dan bij de Tweede-Kamerverkiezingen van vorig jaar. "Dat is absolute winst."

D66 teleurgesteld

D66-lijsttrekker In 't Veld is teleurgesteld dat zij haar partij in haar eentje moet vertegenwoordigen in Brussel en Straatsburg. Toch is zij blij met het resultaat, omdat volgens de peilingen D66 helemaal geen zetel zou halen.

LPF-leider Herben is teleurgesteld dat zijn partij geen zetel heeft gekregen. Hij wijt dat aan de lage opkomst. "Tweederde van de kiezers is thuisgebleven." Onder die eurosceptici zaten volgens Herben veel potentiële LPF-kiezers.

Staatssecretaris Nicolaï van Europese Zaken is juist blij over de opkomst, al vindt hij dat eigenlijk minstens de helft van de kiezers naar de stembus zou moeten gaan.