APELDOORN - Reizigers in het openbaar vervoer die te maken krijgen met geweld en agressie, hoeven vaak niet op hulp van personeel te rekenen. Als controleurs, veiligheidspersoneel en conducteurs aanwezig zijn, houden zij zich in de helft van de gevallen afzijdig als iemand het slachtoffer wordt van bedreiging, mishandeling of roof met geweld.

Dat blijkt uit een onderzoek van het Programma Politie en Wetenschap van het ministerie van Binnenlandse Zaken over geweld in het verkeer en openbaar vervoer. Wel ingrijpen door functionarissen heeft overigens effect. In zeven van de acht gevallen werd de dader opgepakt of ging deze ervandoor. De vervoersbedrijven lijken zich echter meer te richten op de veiligheid van het eigen personeel, concluderen de onderzoekers.

Openbaar vervoer

Uit de enquête, waarbij driehonderd slachtoffers van geweld nader werden ondervraagd, blijkt verder dat het risico slachtoffer van geweld te worden groter is in het openbaar vervoer, dan in het verkeer. Vooral jongere mannen moeten op hun tellen passen, zeker in de stad.

Verder valt het de onderzoekers op dat de meeste incidenten zich onderweg voordoen en niet, zoals zij verwachtten, op stopplaatsen als stations en haltes. De directe aanleiding voor ellende is volgens de meeste slachtoffers asociaal gedrag van medeweggebruikers of gebruikers van het openbaar vervoer. Dit leidt tot op- of aanmerkingen van het (latere) slachtoffer, waarna de poppen aan het dansen zijn. Een minderheid reageert de volgende keer anders.

Ingrijpen door omstanders komt redelijk vaak voor. Bij eenderde van de gerapporteerde incidenten was er bemoeienis van omstanders, wat in de helft van de gevallen ook succes had. Zelf boos worden, verbaal of lichamelijk, helpt in vier van de tien gevallen.