JERUZALEM/RAMALLAH - Israëlische en Palestijnse onderhandelaars hebben zondagavond in Tel Aviv hun besprekingen van vrijdag hervat die moeten leiden tot een staakt-het-vuren tussen Israël en de Palestijnen. De discussie tussen de twee kampen onder leiding van de Amerikaanse gezant Zinni lijken van cruciaal belang te zijn.

De onderhandelingen moeten niet alleen leiden tot een wapenstilstand tussen de Israëliërs en Palestijnen, ook spelen ze een belangrijke rol in de vraag of de Palestijnse president Arafat de top van de Arabische Liga op 27 en 28 maart in Beiroet mag bijwonen. De Israëlische premier Sharon verklaarde zondag dat er maandag, op basis van de onderhandelingen, een definitieve beslissing zal worden genomen door zijn veiligheidskabinet of Arafat kan gaan.

De regeringsleider eist dat de Palestijnse Autoriteit meer doet tegen de terreur die Israël treft. "Arafat zal Ramallah niet verlaten als hij niet optreedt tegen de terreur", aldus de Israëlische regeringsleider zondag. Israël plaatste Arafat bijna vier maanden geleden onder huisarrest om hem te dwingen de moordenaars van minister Ze'evi te arresteren en uit te leveren. Aan die eerste eis is inmiddels voldaan, maar Arafat mag nog steeds het land niet verlaten.

Beiroet

Ook stelt Sharon keiharde voorwaarden aan een mogelijke reis van Arafat naar Beiroet. Er moet een staakt-het-vuren zijn, in afwezigheid van Arafat mogen geen grote terreuraanslagen plaatsvinden en de Palestijnse president moet zich op de top onthouden van opruiende taal. Voldoet hij niet aan de voorwaarden dan kan de terugreis problemen gaan geven.

Arafat heeft daarom besloten pas op het laatste moment te kijken of hij naar de Libanese hoofdstad zal reizen. Hij wil van Jeruzalem de garantie dat hij na afloop van de top gewoon huiswaarts kan keren.

Een hoge Palestijnse functionaris verklaarde wel dat Arafat de top liever aan zich voorbij laat gaan dan dat hij hij toegeeft aan oneerlijke Israëlische voorwaarden voor een staakt-het-vuren om naar Beiroet te mogen. "Wanneer deze zaak als een zwaard in de nek staat van Palestijnse onderhandelaars om de Israëlische veiligheidsvoorwaarden te accepteren, dan wordt het afreizen naar de top mogelijk opgeofferd", aldus Mohammed Dahlan.

Diplomatieke druk

Op diplomatiek vlak lijkt er steeds meer druk op Israël te komen om Arafat te laten gaan. De Verenigde Staten willen de Palestijnen bij de vergadering van de Arabische Liga omdat dat steun op kan leveren voor mogelijke toekomstige acties tegen Irak.

Ook de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, Peres, zou de Palestijnse president graag in Beiroet zien. Komt hij niet, dan dreigt hij een held in de Arabische wereld te worden, meent de bewindsman.

Kwaad bloed

Het tegenhouden van Arafat zou bovendien veel kwaad bloed zetten in de Arabische wereld. In Beiroet wordt het vredesplan van de Saudische kroonprins besproken. Een Israëlische weigering Arafat te laten gaan, zou als bewijs kunnen worden gezien dat Jeruzalem niet serieus nadenkt over het veelgeprezen plan.

De Arabische wereld lijkt redelijk eensgezind te zijn over het plan. Alleen Syrië zou nog dwars kunnen liggen. In Damascus gingen zondag meer dan 100.000 mensen de straat op om te demonstreren tegen Israël en de Verenigde Staten.

Een voorstel van Sharon zelf naar de top te reizen wordt door de Arabische Liga niet serieus genomen. Secretaris-generaal Amr Mussa zei dat als de Arabische landen Sharon toelaten, zij vervolgens zullen nadenken over de vraag of ze hem nog wel terug laten gaan naar Israël.

Bloedig weekeinde

De Palestijns-Israëlische onderhandelingen van zondag werden voorafgegaan door een bloedig weekeinde. Op de Gazastrook en Westelijke Jordaanoever werden verscheidene Palestijnen door Israëli's gedood. Aan de grens met Jordanië doodden Israëlische militairen vier mannen tijdens een infiltratiepoging. Op de Westelijke Jordaanoever schoten Palestijnen zondag een Israëlische vrouw dood.

/DOSSIERMidden Oosten