ROTTERDAM - Grapjes, stokpaardjes en af en toe een kakafonie: het lijsttrekkersdebat in de aula van de Rotterdamse Erasmusuniversiteit leek donderdag bij tijd en wijle opvallend gewoontjes.

Hoe anders was dat twee weken terug na de gemeenteraadsverkiezingen toen PvdA'ers en VVD'ers tot grote ontsteltenis hun lijsttrekkers Melkert en Dijkstal zagen verbleken bij de euforische Pim Fortuyn.

Donderdag hadden alle lijsttrekkers zich voorgenomen Fortuyns plannen op inhoud te bestrijden, maar was het GroenLinks-lijsttrekker Rosenmöller die Fortuyn pas echt stil kreeg door hem van theater te betichten.

Het debat in de maasstad stond vooraf vooral in het teken van de herkansing voor Melkert en Dijkstal. Met name die laatste leek echter weinig bijgeleerd te hebben.

Kastanjes

De enkele keer dat de liberale leider aan het woord kwam, begon hij omstandige beschouwingen, die in niets deden denken aan de zogenaamde 'Jip en Janneke-taal' die de VVD beloofd had te spreken. En hoewel Melkert nog veel 'linkse kastanjes' door Rosenmöller uit het vuur liet halen, kon hij achteraf wel van "een goed debat" spreken.

Dat leverde overigens weinig verrassende inzichten op. Zowel over de WAO, de multiculturele samenleving, financieel beleid als veiligheid werden vooral de stokpaardjes bereden. De duidelijkste verschillen ontstonden in het WAO-debat.

Met name PvdA, D66 en GroenLinks vielen Fortuyn hard aan op zijn standpunt dat de regels veel strenger moeten en dat alleen mensen met beroepsgerelateerde ziekten in de WAO thuishoren. Rosenmöller noemde Fortuyns plannen "asociaal" en Melkert zei niet richting "de samenleving van Fortuyn" te willen.

Aanval

Het was vooral Rosenmöller die, met in het achterhoofd de inhoud van Fortuyns boek 'De puinhopen van acht jaar paars', steeds de aanval op de Rotterdamse publicist zocht. Nadat de camera's uit waren en studenten vragen op de lijsttrekkers afvuurden, kreeg Rosenmöller zelfs Fortuyn voor het eerst helemaal stil.

"Als je op je zwakke punten wordt aangevallen, geef je geen antwoord en in plaats daarvan ga je theater maken." Fortuyn reageerde zeer gekwetst, verwijderde zijn microfoontje van zijn revers en weigerde de uitgestoken hand van de triomfantelijke Rosenmöller. Het leverde de GroenLinks-leider een daverend applaus op van de aanwezige studenten.

Dominante cultuur

De twee grootste kemphanen botsten donderdag tijdens het debat ook over de multiculturele samenleving. Volgens Fortuyn is Nederland hard op weg "naar de filistijnen" te gaan omdat allochtonen zich volgens hem nauwelijks aanpassen aan de "dominante cultuur".

Hij pleitte voor harde sancties als inburgeringscursussen niet worden gevolgd. Ook Rosenmöller sloot uiteindelijk sancties niet uit, maar hij vond dat Fortuyn voorbij gaat aan de vele nieuwkomers in Nederland die het wel goed gaat.

Fortuyn en zijn "linkse" tegenstrevers Melkert en Rosenmöller vonden elkaar wel bij de vraag of een nieuw kabinet voor lastenverlichting moet kiezen. VVD en CDA vinden dat noodzakelijk, maar gezien de slechte economische situatie achten de anderen dat onmogelijk.

"Ik zou heel veel belasting willen teruggeven, maar het kan op dit moment gewoon niet", zei Fortuyn. Volgens hem is dat vooral te wijten aan de hoge inflatie. "De grenzen dicht voor de inflatie", beaamde Melkert met een knipoog naar de strenge asielplannen van Fortuyn.

/NIEUWSPartijleiders in de herkansing