Eerste filmbeelden mishandeling Iraakse gevangenen

CANNES - De omstreden documentaire Fahrenheit 911 toont de eerste filmbeelden van de mishandeling van Iraakse krijgsgevangenen door Amerikaanse soldaten. Dat zei regisseur Michael Moore op het filmfestival van Cannes na de wereldpremière van zijn nieuwe film. In de documentaire zijn onder meer beelden te zien van Amerikaanse soldaten die Irakezen zakken over het hoofd trekken en hoe een oude man met een erectie wordt vernederd.

Moore verwierf de beelden dankzij freelance filmers die de Amerikaanse troepen mochten filmen. "Als je bedenkt hoeveel materiaal ik met mijn gelimiteerde middelen al heb kunnen bemachtigen, vraag je je echt af waarom alle breed verspreide netwerken dit soort beelden nog niet hebben getoond", aldus Moore. "We kennen allemaal de foto's inmiddels, maar dit zijn bij mijn weten de eerste bewegende beelden van dit soort gruwelijke praktijken die naar buiten komen."

Gillende slachtoffers

Ook toont de film beelden van Irakese kinderen die uit elkaar zijn gereten door Amerikaanse bommen, gillende slachtoffers met gapende wonden en volstrekt gedesoriënteerde Amerikaanse soldaten van wie ledematen zijn geamputeerd. Hartverscheurend is een Irakese vrouw die om God roept en hem vraagt de Amerikanen te straffen, terwijl de moeder van een Amerikaanse soldaat huilend in elkaar zakt voor het hek van het Witte Huis. De beelden vormen een bizar contrast met de stoere mariniers die vertellen dat ze tijdens de bombardementen vrolijk "Burn, motherfuckers, burn" zongen. "Want dat is toch wat die 'motherfuckers' moeten doen", zegt een lachende soldaat van een jaar of 18.

Wat Fahrenheit tevens wil aantonen, is de zakelijke verbintenis die al tientallen jaren zou bestaan tussen de families Bush en Bin Laden. Zo laat Moore onder meer zien dat in de dagen na 11 september alle familieleden van Bin Laden ijlings uit de Verenigde Staten werden geëscorteerd. "Stel je eens voor dat Clinton na de aanslagen in Oklahoma de hele familie van Timothy McVeigh op een vliegtuig had gezet om ze buiten schot te houden. Hij was direct ter verantwoording geroepen."

De bewijzen die Moore toont, worden afgewisseld met hilarische beelden van president Bush, die volgens de berekeningen van Moore de maanden voor 11 september 42 procent van zijn tijd op vakantie was. "Ik hoefde eigenlijk niets te doen: Bush heeft voor mij de leukste teksten van de film geschreven", grinnikt de regisseur. "Het zou me niets verbazen als het Witte Huis me van de week belt dat hij voor zijn tekstbijdragen mee zou willen delen in de winst."

Unieke beelden van de president worden getoond als hij tijdens zijn bezoek aan een schoolklasje krijgt te horen dat de WTC-torens branden. Bush onderneemt daarop geen actie, maar pakt een prentenboekje waarin hij 9 minuten lang blijft lezen.

De documentaire leverde al voor zijn wereldpremière een flinke rel op, doordat distributeur Disney de handen ervan aftrok. Volgens Disney omdat de film "geen familievermaak zou leveren", zoals het concern beoogt. Moore betoogt dat Disney bang was belastingvoordeel mis te lopen in Florida, de staat van gouverneur Jeb Bush, broer van president Bush. Moore zoekt nog naar een nieuwe distributeur. "Ik hoop de film deze zomer in Amerika uit te brengen.

Natuurlijk wil ik het liefst dat hij gezien wordt voor de verkiezingen: je brengt ook geen kerstfilm uit in mei. Maar de film blijft actueel: de overkoepelende boodschap van de film blijft ook van toepassing na de komende presidentsverkiezingen."

Moore beweert dat hij met zijn film niet per se de uitslag van de verkiezingen wil beïnvloeden. "Iedereen kent mijn politieke voorkeur: ik hoef niet per se een Democraat in het Witte Huis te hebben. Wat ik wel wil, is dat de stem van het volk wordt gerespecteerd. Bush zit nu in het Witte Huis zonder het fiat van de meerderheid. Ik reken erop dat Amerikanen die Fahrenheit zien goede burgers worden. Wat hun invulling van dat begrip is, laat ik aan henzelf over."

In de eerste plaats heeft Moore een film willen maken waarvoor hijzelf op zaterdagavond de deur uit zou gaan. "Ik wil graag films zien waar ik om kan lachen, waar ik om kan huilen en die me aan het denken zetten. Films waar ik een uur of een dag of een week later nog over wil praten. Dat heb ik volgens mij met deze film wel bereikt."

In Nederland gaat Fahrenheit 911 vermoedelijk in augustus in première.

Tip de redactie