BREDA - Gemiddeld vier op de tien kinderen op de basisschool hebben nek- en rugklachten doordat hun tafels en stoelen niet passen. Het meubilair is vaak te klein of versleten. Dat komt naar voren in een onderzoek van ergonoom H. Knibbeler van het onderzoeksbureau Ergo 2000.

De kinderen ontwikkelen een bepaalde houding die, als die niet gecorrigeerd wordt, op latere leeftijd tot tal van klachten aan het bewegingsapparaat kan leiden. Knibbeler betrok meer dan 1800 kinderen op 24 basisscholen bij zijn onderzoek naar het gebruik van meubilair.

Het was al bekend dat veel scholen slecht meubilair hebben maar het effect op kinderen zelf was nog niet onderzocht. Volgens het rapport heeft slechts 20 procent van de kinderen passend meubilair; procent moet het doen met slechte meubels. De helft daarvan verkeert in zo'n slechte staat dat direct vervanging nodig is, meent Knibbeler. De andere 36 procent heeft onvoldoende meubilair.

Verkeerde spierspanning en overbelasting

"Door te kleine tafels zitten kinderen bijvoorbeeld met hun knieën tegen de onderkant van de tafel. En als stoelen niet aansluiten, zakken ze onderuit." Dat kan volgens Knibbeler leiden tot een verkeerde spierspanning en overbelasting. Een slechte houding of beweging kan leiden tot een storing in de ontwikkeling van de fijne motoriek. "En dat geeft weer moeilijkheden bij het schrijven."

Knibbeler wijst erop dat kinderen steeds eerder groter worden. "De afgelopen vier jaar gaat het gemiddeld om een groei van 2 tot cm." De ergonoom pleit voor verstelbaar meubilair. Hoewel dit duurder is, vindt hij de voordelen daar uiteindelijk tegenop wegen. "Nu doen we onderzoek naar bewegingsklachten in het voortgezet onderwijs. Tussen de 12 tot 16 jaar zijn de lengteverschillen groot: tussen 1.72 en 1.94 m. Ook bij oudere studenten zie ik vaak een verkeerde houding. Ze hebben meer kans op RSI", aldus Knibbeler.

Geen onwil

Volgens hem is het geen onwil dat scholen niet beter meubilair aanschaffen. Die hebben er geen geld voor of besteden het aan andere zaken. Belangrijk vindt de onderzoeker het dat scholen zich bewuster worden van de Arbowet, dat er betere richtlijnen komen en dat aankomende leraren tijdens hun opleiding les krijgen in ergonomie. Zij kunnen kinderen dan corrigeren.

Knibbeler zegt het rapport eind september te overhandigen aan het ministerie van Onderwijs. Een woordvoerster van OCW zegt dat scholen eerder meubilair kunnen aanschaffen dan de standaardtermijn van 20 jaar. "Scholen krijgen een budget waarmee ze naar eigen inzicht schoonmaak, meubilair, leermiddelen, administratie en binnenonderhoud betalen." Dat totale budget is de afgelopen jaren verhoogd met 240 miljoen euro. "Maar je kunt scholen er niet toe dwingen. Ze zijn daarin autonoom."