BRUSSEL - Nederland heeft jarenlang geen enkele controle uitgeoefend op Brusselse subsidies voor banenprojecten. Dat zeggen ambtenaren van de Europese Commissie dinsdag bij een toelichting op de claim van 157 miljoen euro voor onjuist bestede gelden van het Europees Sociaal Fonds (ESF).

"Geen enkele controle, dat is erg ongebruikelijk in andere lidstaten", weet een EU-ambtenaar. Toen de Commissie in 1999 zelf acht projecten onderzocht, bleken er zeven onregelmatigheden te bevatten. Dat was aanleiding voor een uitgebreider onderzoek.

Uiteindelijk zijn 45 projecten onder de loep genomen. Overigens was het niet de Commissie, maar de interne accountantsdienst van het ministerie van Sociale Zaken die de controles uitvoerde. De Commissie had gevraagd minstens 200 projecten te onderzoeken, van de 4679 uit de periode tussen 1994 en 1996.

Omdat Nederland dat weigerde, was de Commissie genoodzaakt zich te baseren op de magere steekproef van 45. Aanvankelijk leek het erop dat met 41 procent van de projecten iets niet in de haak was, waardoor Nederland 203 miljoen euro zou moeten terugbetalen aan Brussel. Later droeg Nederland nieuwe informatie aan, waardoor het foutenpercentage zakte naar 35. Vervolgens mocht Nederland een deskundige naar de cijfers laten kijken. Daardoor daalde het percentage verder naar ruim 31.

De uiteindelijke claim komt uit op 157,2 miljoen euro. Nederland moet onmiddellijk betalen. Een beroep bij het Europese Hof in Luxemburg is mogelijk, maar heeft geen opschortende werking. Een eventuele procedure gaat zo'n twee jaar duren.

De claim heeft uitsluitend betrekking op de periode van 1994 tot , terwijl de subsidieperiode loopt tot 1999. Voor de tweede helft van de termijn zal de Commissie nader onderzoek verrichten. Niet uitgesloten is dat Nederland opnieuw wordt aangeslagen, want pas in 2000 zijn de controleregels verbeterd. Daardoor zouden niet alleen PvdA'er Melkert, minister van Sociale Zaken tot 1998, maar ook zijn opvolgers en partijgenoten De Vries en Vermeend onder vuur kunnen komen te liggen.

De onregelmatigheden hebben te maken met te veel gedeclareerde uren en (vooral) het ontbreken van bonnetjes. Nederland was verplicht tot drie jaar na het verstrekken van de subsidieperiode documentatie te bewaren, maar heeft dat in veel gevallen niet gedaan. De Brusselse ambtenaren willen niet spreken van fraude.

/NIEUWSNederland hoeft minder ESF-gelden terug te betalen