VILNIUS - Al voor de hervatting maandag van de afzettingsprocedure in het Litouwse parlement stond vast dat president Rolandas Paksas geen overlevingskansen had. Het Constitutioneel Hof van de Baltische staat achtte eind maart bewezen dat de 47-jarige oud-stuntvlieger aan zeker drie van de zes aantijgingen van corruptie schuldig was.

Desondanks weigerde de president uit vrije wil op te stappen. Hij liet het aankomen op een stemming, die zoals verwacht tot gevolg had dat Paksas zijn biezen moet pakken.

De affaire-Paksas heeft de Baltische staat sinds het najaar van beziggehouden. Litouwse media berichtten toen dat de president en zijn omgeving contacten onderhielden met Russische geldschieters van twijfelachtig allooi.

Schandaal

De Russische zakenman Joeri Borisov groeide uit tot de spil in het schandaal. Vermoedelijk stak hij vorig jaar grote sommen geld in de campagne van Paksas voor de presidentsverkiezingen. Hij deed dat waarschijnlijk in ruil voor gunsten. Paksas beloonde Borisov onder meer met het Litouws staatsburgerschap.

Ook de liberaal Paksas profiteerde aanvankelijk van de contacten met de Russische ondernemer. In januari 2003 won hij verrassend de tweede ronde van de presidentsverkiezingen, waarin hij campagne voerde onder het motto: Kies voor Verandering. In een zelfbestuurde helikopter spoedde de flamboyante politicus zich van de ene naar de andere bijeenkomst. Om op te vallen bij de kiezers raasde hij zelfs in een klein vliegtuigje onder een brug door.

Zakenman

Voordat hij furore in de politiek maakte, had de Litouwer naam gemaakt als zakenman en sportman. In de jaren tachtig maakte hij deel uit van het nationale team van stuntvliegers van de toenmalige Sovjet-Unie.

In 1997 maakte de afgestudeerde ingenieur als eigenaar van een bouwonderneming de overstap van de zakenwereld naar de politiek. Hij begon bij de conservatieve Vaderlandspartij en pleitte voor de doodstraf voor drugshandelaren. Vervolgens vertrok hij naar de liberalen, voordat hij in 2002 zijn eigen Liberaal-Democratische Partij oprichtte en zich ten doel stelde president van Litouwen te worden. In de aanloop naar de verkiezingen van 2003 presenteerde Paksas zich als fervent aanhanger van de markteconomie. Tegelijkertijd onderstreepte hij het belang van goede sociale voorzieningen.

Presidentschap

De eerste maanden van zijn presidentschap waren succesvol. In een referendum kreeg hij grote steun voor zijn pleidooi voor toetreding van de Baltische staat tot de Europese Unie op 1 mei dit jaar.

Louche

Na de mediaberichten over zijn contacten met louche Russische zakenlieden raakten hij echter steeds verder in het nauw. Paksas reageerde op de beschuldingen door te verklaren dat hij het slachtoffer van een complot was.

De president leverde daarvoor geen bewijzen. Integendeel, de aanwijzingen over frauduleuze praktijken door de president werden steeds sterker.

Half februari dit jaar besloot het Litouwse parlement een afzettingsprocedure tegen de president in te stellen, nadat een parlementaire commissie had gesteld dat er voldoende juridische argumenten waren om het staatshoofd te vervolgen. De grote klap kwam eind maart. Het Constitutioneel Hof bepaalde dat Paksas schuldig was aan drie van de zes aantijgingen van corruptie. Het Hof maakte daarmee de weg vrij voor een stemming in het parlement over het lot van de president.