LEIDSCHENDAM - Nederland heeft de laatste jaren steeds meer last van spionage van buitenlandse diensten gehad. Sinds het einde van de Koude Oorlog wordt volgens de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) nog al eens gedacht dat spionage tot het verleden behoort. Niets is minder waar, constateerde de dienst in een maandag uitgegeven waarschuwingsbrochure.

De dreiging van spionage is de afgelopen jaren juist verbreed, concluderen de AIVD en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). "Verscheidene buitenlandse diensten blijken belangstelling te hebben voor een breed scala aan onderwerpen", schrijven de diensten in de brochure. In de loop der jaren hebben de AIVD en de MIVD vastgesteld dat de schade die buitenlandse diensten in Nederland aanrichten, nog altijd "aanzienlijk" is.

Risico

De diensten roepen de aangeschreven bedrijven en instellingen dan ook op zich bewust te zijn van het risico van spionage. Nederland is vanwege de hoogwaardige technologische kennis en de positie als knooppunt van logistiek en transport een aantrekkelijk doelwit. Doelwit voor landen die proberen in of via Nederland grondstoffen, productiemiddelen of kennis te verkrijgen voor het ontwikkelen van eigen massavernietigingswapens en raketprogramma's.

Inlichtingendiensten

"Daarnaast pogen buitenslandse inlichtingendiensten in westerse landen, waaronder ook Nederland, heimelijk geavanceerde militaire of defensie-gerelateerde technologieën te verwerven", stellen de AIVD en MIVD vast. De diensten wijzen daarbij als voorbeeld op de spionageactiviteiten van de Pakistaanse atoomgeleerde Abdul Qadeer Khan in de jaren zeventig bij een uranium-opwerkingsfabriek in Almelo. Die hebben eraan bijgedragen dat Pakistan de beschikking kreeg over nucleaire technologieën voor de ontwikkeling van een eigen kernwapenprogramma.

Ook hebben de Nederlandse diensten de laatste jaren herhaaldelijk vastgesteld dat mensen van de Russische militaire inlichtingendienst GRU zich richtten tot medewerkers van het Nederlandse ministerie van Defensie. Zij vroegen zonder veel omhaal om informatie over militaire aangelegenheden.

Weglekken

Het weglekken van in Nederland ontwikkelde en gefinancierde technologieën door spionage kan de internationale rechtsorde en stabiliteit ondermijnen. Ook kan het de internationale concurrentiepositie van ons land aantasten, stellen de AIVD en de MIVD vast.

"Bedrijven en onderzoeksinstellingen in Nederland en andere westerse landen vormen een doelwit voor spionageactiviteiten uit landen die op deze manier hun economische en technologische achterstand willen inhalen", schrijven de diensten in de brochure.

Concurrenten

"Maar ook technologisch geavanceerde staten schromen niet door middel van spionage de concurrentiepositie van het eigen nationale bedrijfsleven te bevorderen ten koste van buitenslandse concurrenten."

Volgens de AIVD en MIVD treden medewerkers van buitenlandse inlichtingendiensten nogal eens op als diplomaat, student of zakenman. Hierdoor krijgen zij eenvoudig toegang tot voor hen interessante politieke, zakelijke en wetenschappelijke kringen.