TAIPEI - In Taiwan zijn zaterdag de stembureaus geopend voor de presidentsverkiezingen. Die worden overschaduwd door de aanslag vrijdag op de huidige president Chen Shui-bian en vice-president Anette Lu, waarbij ze allebei werden geraakt door een kogel. Taiwan heeft uitgesloten dat China betrokken was bij de aanslag.

Chen en zijn plaatsvervanger verschenen na hun ontslag uit het ziekenhuis vrijdag op de televisie om de bevolking te laten zien dat alles goed met hun gaat. Hij verzekerde dat de nationale veiligheid niet in gevaar is. Er zijn zaterdag circa 20.000 agenten op de been.

Ontspannen

De sfeer tijdens de eerste uren van de verkiezingen is redelijk ontspannen, aldus de Nederlandse EU-waarnemer Cees Bremmer. Bremmer was rond het middaguur bij het stembureau waar president Chen zijn stem uitbracht. "Daar was heel veel media, maar ook veel publiek. Ze schreeuwden dat de president zal worden herkozen." Het schietincident zal vermoedelijk in zijn voordeel uitwerken, vermoedt Bremmer.

Nek-aan-nek

Lange tijd zag het er naar uit dat het een nek-aan-nek race zou worden tussen Chen en zijn rivaal Lien Chan. Chan bepleit een gematigder politieke koers tegenover aartsvijand China dan Chen. Tegelijk met de presidentsverkiezingen kunnen de Taiwanezen in een referendum hun mening uitspreken over het eventueel aanschaffen en opstellen van antiraketsystemen, als China blijft weigeren zijn op Taiwan gericht raketten weg te halen. Ook wordt de ruim 16 miljoen kiezers voorgelegd of er gesprekken met Peking over vrede moeten worden gevoerd.

Overigens is Bremmer positief over de manier waarop de stemming nu verloopt in het land. "Er zijn nergens onregelmatigheden of andere bijzonderheden gemeld", aldus Bremmer. De stembussen sluiten om 09.00 Nederlandse tijd.

China

Taiwan sluit uit dat China betrokken was bij de aanslag. "Ik kan verzekeren dat het incident niets heeft te maken met communistisch China", zo zei het hoofd van de binnenlandse veiligheidsdienst van Taiwan zaterdag. Hij weigerde te zeggen wie zijn dienst dan wel op het oog heeft.

Gestoord

Ook in de Taiwanese kranten van zaterdag wordt er weinig rekening mee gehouden dat aartsvijand China iets met de schietpartij van doen heeft. Het meest waarschijnlijk lijkt een politiek fanaat of iemand die geestelijk gestoord is, zo schrijven de meeste kranten in hun commentaren.

De Taiwanese politie meldde vrijdag dat er zeker twee schoten zijn afgevuurd met waarschijnlijk twee verschillende wapens. Voor de gouden tip die leidt tot de arrestaties van de schutter(s) is een bedrag van omgerekend 75.000 euro ter beschikking gesteld.