LONDEN/DUBAI - Het netwerk al-Qaeda zit achter de aanslagen donderdag in Madrid en een bomaanslag twee dagen eerder op een vrijmetselaarsloge in Istanbul. Deze claim staat in een brief die is gezonden aan het Arabischtalige dagblad al-Quds al-Arabi dat in Londen zijn hoofdkwartier heeft.

Het is niet vastgesteld of de brief inderdaad afkomstig is van een groepering uit het netwerk van al-Qaeda. De krant kreeg daarbij voorts een schriftelijk dreigement aan het adres van de Verenigde Staten. "Wij brengen het goede nieuws voor islamieten in de wereld dat de verwachte aanval 'Winden van Zwarte Dood' op Amerika in zijn laatste fase is, voor 90 procent af, zo God wil op komst," aldus de dreiging.

De afzender noemt zich de Brigades Abu Hafs al-Masri. De naam is afgeleid van een 'nom de guerre' van Mohammed Atef, een Egyptische extremist die door het huwelijk van zijn 14-jarige dochter met een zoon van Osama bin Laden familie werd van de beruchte Saudische terrorist en vermeende al-Qaeda-leider Bin Laden.

Mohammed Atef werd in november 2001 gedood bij een raketaanval door de Amerikaanse strijdkrachten in Afghanistan. Hij was in zijn loopbaan van terreur betrokken geweest bij de moord op de Egyptische president Sadat, terroristische aanslagen in Egypte en Oost-Afrika, de training van Somalische strijders en de opleiding van strijders rond Bin Laden in Afghanistan.

Eerdere claims

De persoon of personen achter de Brigades Abu Hafs al-Masri hebben meerdere aanslagen geclaimd zoals die op een synagoge in Turkije in november vorig jaar en de aanslag op het VN-hoofdkwartier in Bagdad in augustus 2003.

Van al deze claims staat volgens waarnemers weinig meer vast dan dat ze zonder bewijs van daadwerkelijke betrokkenheid beogen de naam van Abu Hafs in verband te brengen met zeer verschillende misdaden, gepleegd door terroristen.

De brief van deze brigades heeft donderdag op de beurs van New York in ieder geval voor opschudding en een neergang gezorgd.

Spaanse regering: ETA

De Spaanse regering denkt echter nog steeds dat de Baskische terreurbeweging ETA achter de bloedige aanslagen van donderdag in Madrid zit. Dat zei regeringswoordvoerder Eduardo Zaplana donderdagavond laat op de Spaanse publieke zender TVE.

Zaplana ontkende met klem dat er sprake zou zijn geweest van een zelfmoordaanslag, zoals de commerciële radiozender Cadena Ser donderdagavond meldde op gezag van bronnen bij de Spaanse terrorismebestrijding. "Dan zouden wij het, in dit stadium van het onderzoek, weten", aldus de woordvoerder.

Identiteit slachtoffers

Van ongeveer zestig dodelijke slachtoffers van de aanslagen in Madrid van donderdag is de identiteit nog niet vastgesteld. Dat meldden medische bronnen in de Spaanse hoofdstad. De ambulancedienst verwacht vrijdagochtend de namen van de doden te kunnen vrijgeven. In totaal zijn 192 mensen omgekomen bij de aanslagen op vier forensentreinen.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft op haar website een lijst gepubliceerd met de namen van 1175 van de ruim 1400 gewonden. Hoteleigenaren in Madrid hebben familieleden van de slachtoffers gratis onderdak aangeboden.