DEN HAAG - Bij de belastingdienst heeft 21 jaar lang een interne richtlijn bestaan om personen die weigerden belasting te betalen ongemoeid te laten. Na twee jaar verzet werden zij als 'oninbaar' bestempeld. De overheid is daardoor enkele tientallen miljoenen euro's misgelopen. Staatssecretaris Wijn van Financiën heeft dat donderdag in de Tweede Kamer gezegd.

Wijn onthulde ook dat de fiscus met diverse groepen oudijzerhandelaren afspraken heeft gemaakt die tegen de wet waren. Het ging daarbij meestal om een regeling waarbij de belastingschuld verrekend werd met een sociale uitkering.

Aan deze afspraken is inmiddels een einde gemaakt, evenals aan de interne richtlijn uit 1983. Wijn was er tot voor kort niet van op de hoogte. Hij toonde zich zeer ongelukkig met de genoemde praktijken. De CDA-bewindsman kondigde aan dat ambtenaren bij de belastingdienst die illegale afspraken hebben gemaakt sancties tegemoet kunnen zien.

Angst voor geweld

Het Kamerdebat vond plaats naar aanleiding van berichten over het woonwagenkamp Vinkenslag bij Maastricht. Daar bestond een speciaal fiscaal regime, waarbij een tarief van slechts 3 procent werd geheven. Wijn zei enkele weken geleden in de Kamer dat dit geval een uitzondering betrof, maar donderdag moest hij toegeven dat er meer van dergelijke illegale deals zijn gemaakt met probleemgroepen, zoals bewoners van woonwagenkampen, Hells Angels en dergelijke. De belastingdienst durfde deze groepen niet aan te pakken uit angst voor geweld.

Wijn is nog bezig in kaart te brengen hoeveel en welke illegale afspraken de belastingdienst heeft gemaakt met dergelijke 'aso's'. Waar mogelijk zal de belastingschuld alsnog worden geïnd, al maakt Wijn zich weinig illusies hierover. ,,Deze mensen bewaren geen schoenendozen met bonnetjes.''

Breder

Wijn kondigde verder aan dat het roer drastisch omgaat. Voortaan worden belastingschulden altijd geïnd. Zodra er sprake is van intimidatie of geweld wordt de politie erbij gehaald. Wijn maakte daarbij duidelijk dat het probleem veel breder is. De betreffende groepen betalen vaak ook geen huur, energierekeningen en dergelijke. Ook hieraan gaat het kabinet een einde maken.

Wijn verklaarde het ontstaan van de 'belastingvrijstaatjes' door te wijzen op de 'tijdgeest' van de afgelopen decennia, waarin veel te veel werd gedoogd. Het kabinet wil aan die gedoogcultuur een einde maken.

De Kamer toonde zich geschokt over de onthullingen van Wijn, maar maakte hem geen harde verwijten. De illegale afspraken stammen immers van voor zijn aantreden. De Kamer nam wel een motie aan waarin ze eist dat er binnen twee maanden een actieplan komt om belastingontduiking aan te pakken.