PEKING - De Chinese machthebbers lijken werk te maken van hun eerder uitgelekte plannen om het enorm hoge aantal doodstraffen terug te brengen. Tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van het Chinese parlement in Peking heeft de hoogste rechter van de volksrepubliek gezegd dat hij overweegt lagere rechtbanken hun macht te ontnemen om doodstraffen te kunnen uitspreken, aldus Chinese media woensdag.

Xiao Yang, president van het hooggerechtshof, zou nu willen aansturen op een systeem waarbij terdoodveroordelingen ter toetsing moeten worden voorgelegd aan de hoogste gerechtelijke instantie.

Momenteel kunnen ongeveer driehonderd rechtbanken in China doodstraffen opleggen, maar van een consensus over de richtlijnen voor deze strafoplegging is volgens mensenrechtengroepen geen sprake. In veel gevallen zou er geen goede rechtsgang zijn geweest en sommige veroordeelden zouden gewoon slachtoffer zijn van willekeur van rechters of van rechters met een grote profileringsdrang.

Machthebbers

De plannen zijn wederom een aanwijzing dat de nieuwe generatie machthebbers in Peking bereid is beperkte hervormingen door te voeren, zolang die het machtsmonopolie van de communistische partij maar niet in gevaar brengen.

President Hu Jintao is zich ervan bewust dat er steeds meer kritiek is uit binnen- en buitenland op de weinig onafhankelijke rechtspraak. Ook de ongeveer 5000 executies per jaar staan bloot aan felle kritiek. Internationaal is Singapore de relatieve koploper als het gaat om het aantal doodstraffen in relatie tot het aantal inwoners, maar in absolute aantallen worden er nergens zoveel "criminelen" ter dood gebracht als in China.

Critici zeggen dat de hervormingen vooral zijn bedoeld om de maatschappelijke stabiliteit te garanderen. De staat en de partij blijven gewoon aan de belangrijkste justitiële touwtjes trekken.