DEN HAAG - De fractie van GroenLinks in de Tweede Kamer presenteert woensdag een initiatiefwet, die van het zogeheten klokkenluiden een burgerplicht maakt. Personen die in hun bedrijf of in hun beroep kennis krijgen van belastingontduiking, fraude, machtsmisbruik of andere vormen van criminalitieit moeten dat wat GroenLinks betreft voortaan melden.

De GroenLinks-Kamerleden Halsema en Duyvendak willen de Wet op de economische delicten uitbreiden met een Wet aangifteplicht financieel-economische en organisatiecriminaliteit. Ze komen met hun plan op de dag, dat de Tweede Kamer op initiatief van SP-Kamerlid Marijnissen debatteert over de publieke moraal.

Nu is de aangifteplicht van burgers nog beperkt tot een aantal strafbare feiten waarvan ernstig gevaar is te duchten, zoals moord, ontvoering, verkrachting of het in gevaar brengen van de Staat. Wel bestaat een verplichting om ongebruikelijke geldtransacties te melden. Het wetsvoorstel van GroenLinks sluit aan op die meldingsplicht. Het niet melden door bijvoorbeeld banken is een economisch delict.

GroenLinks

Daarbij geldt een grens van 10.000 euro. GroenLinks wil die ook aanhouden bij de meldingsplicht voor interne fraude, verduistering of diefstal. Het Openbaar Ministerie kan dan vervolging instellen. De plicht geldt ook voor werknemers en voor prijsafspraken, waarbij sprake was in de bouwfraude. Ook een deel van het onderzoek door accountants komt door de meldpicht onder de controle van het Openbaar Ministerie. De sanctie op het niet nakomen van de aangifteplicht is twee tot vier jaar cel.

Klokkenluiden

Eerder diende GroenLinks-Kamerlid Van Gent al een initiatiefwet in om te voorkomen dat werknemers wegens klokkenluiden ontslagen kunnen worden. SP-fractieleider Marijnissen pleitte eerder voor oprichting van een fraude-instituut, dat de Tweede Kamer van advies moet dienen. D66-leider Dittrich wil dat hogescholen, ziekenhuizen en andere instellingen meer verantwoording afleggen over de besteding van publieke gelden. Het debat woensdag gaat niet alleen over fraude.

Hells Angels

SGP-fractieleider Van der Vlies stelt ook de "schijnbaar onaantastbare positie van de Hells Angels", het niet betalen van belasting door woonwagenbewoners en het terugtreden van zwaremisdaadbestrijder Plooij aan de kaak. Met het verdwijnen van het godsbesef verdwijnt volgens Van der Vlies ook de innerlijke prikkel tot gehoorzaamheid.