RIJSWIJK - De Palestijnse terrorist Abu Abbas, die in Amerikaanse gevangenschap in Irak is overleden, was het brein achter de beruchte kaping van het cruiseschip Achille Lauro in . Later zwoor hij het geweld af, maar de Verenigde Staten bleven naar hem op zoek.

Abu Abbas, ook wel Mohammed Abbas genoemd, werd vermoedelijk in geboren en groeide op in een van de vele Palestijnse vluchtelingenkampen in Syrië. In de jaren zestig werd hij lid van de Palestijnse Bevrijdings Organisatie (PLO). In 1976 werd Abbas leider van de radicale factie Palestijnse Bevrijdingsfront (PLF).

Cruiseschip

Zwaarbewapende leden van PLF kaapten op 7 oktober 1985 het Italiaanse cruiseschip Achille Lauro. De kapers eisten de vrijlating van vijftig Palestijnse gevangenen in Israël, in ruil voor de levens van de circa 500 passagiers. Tijdens de actie schoten de kapers de invalide bejaarde joodse Amerikaan Leon Klinghoffer in zijn rolstoel dood, en gooiden hem overboord.

De Achille Lauro meerde enkele dagen later in Port Said in Egypte aan. Abbas en zijn drie handlangers kregen een vrijgeleide naar Tunesië. Onderweg werd het lijntoestel door Amerikaanse gevechtsvliegtuigen gedwongen om te landen op een NAVO-basis in Italië.

Na fel Italiaans protest mocht het vliegtuig met enkel Abbas aan boord zijn reis vervolgen. Pas later werd Abbas door de Italiaanse autoriteiten bij verstek tot vijf keer levenslang veroordeeld. Zijn handlangers zaten toen al voor lange tijd achter slot en grendel.

Speedboten

In 1990 liet de PLF van Abbas weer van zich spreken toen zestien zwaarbewapende guerrillastrijders met speedboten de kust bij Tel Aviv bereikten en een bloedbad wilden aanrichten. Het Israëlische leger wist de aanslag ternauwernood te voorkomen.

Washington eiste hierna van de PLO van Yasser Arafat in Tunis dat het de kleine PLF-factie en Abbas uit haar gelederen verwijderde. Ook Libië werd zwaar onder druk gezet door de Amerikanen en het land sloot in 1990 trainingskampen van de PLF. Abbas en zijn handlangers hielden zich hierna schuil in het Irak van Saddam Hussein.

'Vergissing'

Begin jaren negentig voerden Israël en de Palestijnen gesprekken die leidden tot de vredesakkoorden van Oslo. Abbas begon langzaam zijn mening te herzien en liet zich steeds gematigder uit. In 1998 noemde hij de kaping van de Achille Lauro ,,een vergissing''. Eerder had hij van Israël toestemming gekregen om Gaza te bezoeken, nadat hij had verklaard dat hij het geweld had afgezworen.

De Verenigde Staten waren weinig vergevingsgezind. Na de invasie in Irak vaardigden de Amerikanen een opsporingsbevel tegen Abbas uit, die half april vorig jaar werd gearresteerd. In Amerikaanse gevangenschap en in afwachting van een eventueel proces wegens de moord op Klinghoffer verslechterde zijn gezondheid. Vermoedelijk is een hartaanval Abbas fataal geworden.