BAGDAD - De 25 leden tellende Iraakseregeringsraad heeft maandag alsnog de interim-grondwet getekend.Dat was onverwacht snel, omdat de sjiieten vrijdag nog grotebezwaren hadden tegen het ontwerp en niet wilden tekenen.

Heikel punt was het artikel dat bepaalt dat de grondwet moetworden ingetrokken als tweederde van de burgers in drie provincieser in een referendum tegen stemt. De sjiieten vreesden dat de drieKoerdische provincies in het noorden van Irak hun veto zoudengebruiken om de grondwet af te schaffen en daarmee de privilegesdie erin zijn opgenomen voor de sjiitische meerderheid van debevolking.

De sjiitische leider van Irak, ayatollah al-Sistani, ging teelfder ure en met tegenzin akkoord met het ontwerp zoals het erlag, in het belang van de overdracht van de macht door deAmerikanen aan de Iraki's. Die is gepland op 30 juni. Deinterim-grondwet blijft van kracht tot een Nationale Assemblée isgekozen, uiterlijk in januari 2005. Die zal een permanente grondwetopstellen, waarna volledige vrije verkiezingen kunnen wordengehouden.

Democratie

Met de tijdelijke grondwet verplicht Irak zich tot democratie enpluralisme. De islam is de officiële staatsgodsdienst. Tijdens deovergangsperiode voor de verkiezingen mogen geen wetten wordenaangenomen die in strijd zijn met de principes van de islam of dedemocratie en de mensenrechten. Aan het hoofd van de staat staaneen president, twee vice-presidenten en een premier. Zij wordendoor het parlement gekozen met een tweederde meerderheid. Tenaanzien van de Koerden garandeert handhaving van de status quo deautonomie van de drie Koerdische provincies.

Voor het eerst zijn in Irak ook de rechten van de vrouwvastgelegd in de grondwet, die als de liberaalste van hetMidden-Oosten wordt beschouwd. In Bagdad gingen honderden vrouwenmaandag, de internationale dag van de vrouw, de straat op om hunnieuwe verworvenheid uit te proberen. Voor het eerst hieldenvrouwen in Irak een vrije demonstatie.

Historische mijlpaal

Ook de Amerikaanse president George Bush was enthousiast. Hijnoemde de ondertekening een historische mijlpaal. "Hoewel nogmoeilijk werk te doen staat om democratie in Irak te vestigen, isde ondertekening van vandaag een essentiële stap in die richting",aldus Bush. Naar de mening van de Britse minister van BuitenlandseZaken Jack Straw geeft de aanvaarding van de interim-grondwet "hetsterke verlangen" naar een democratische maatschappij van hetIraakse volk weer. Ook Saudi-Arabië en Iran hebben de ondertekeningverwelkomd.

Turkije heeft daarentegen laten weten niet blij te zijn met devoorlopige grondwet. Minister van Justitie Cemil Cicek zei namensde regering dat die Ankara zorgen baart. "Wij zien het als eenregeling die niet zal helpen permanente vrede in Irak te brengen endie daar nog lange tijd onrust en instabiliteit zal latenbestaan", zo citeerde het Turkse persbureau Anatolia de minister.Cicek zei niet welke elementen uit de Iraakse grondwet Turkijeverontrustten.

Autonomie

Ankara heeft steeds gewaarschuwd voor stappen in het naoorlogseIrak die de autonomie van de Koerden in het noorden van het landversterken. De regering vreest dat dat de Koerden in hetaangrenzende zuidoosten van Turkije op ideeën brengt.