RIJSWIJK - De vroegere baas van het Openbaar Ministerie (OM), A. Docters van Leeuwen, vindt dat het complete systeem van rechtshandhaving op de schop moet. Volgens hem komt anders onze rechtsstaat in gevaar. Het huidige systeem wankelt op het randje van de afgrond, meent hij.

Docters van Leeuwen zei dit zondagavond in een uitzending van het televisieprogramma Netwerk. Hij constateert onder meer dat de politie minder taken en minder bazen moet krijgen. Het OM moet zich beter gaan specialiseren en de organisatie moet topjuristen binnen zien te halen, om de kwaliteit van de vervolgende instantie te verbeteren. “Als je het systeem niet op de schop neemt, dan ben je niet klaar voor de moderne tijd”, stelt de vroegere baas van het OM.

Staatscommissie

Docters van Leeuwen wijst er op dat bijvoorbeeld ook de industrie in Nederland het roer helemaal om heeft moeten gooien om zich aan te passen aan de ontwikkelingen. Dat moet nu ook bij politie en justitie gebeuren. Hij stelt voor om een van de zwaarste middelen in te zetten, om dit voor elkaar te krijgen: het instellen van een staatscommissie.

Veiligheidsplan

In een reactie benadrukt minister Donner van Justitie dat het kabinet al begonnen is met een dergelijke ingrijpende operatie. Dat is vormgegeven in het zogenoemde veiligheidsplan van de huidige regering, zei hij. Hij wijst daarbij onder meer op de inmiddels opgerichte nationale recherche. “Ook het Openbaar Ministerie is met een reorganisatie bezig die tot verbetering en betere specialisatie moet leiden. Op dit moment wordt daar een enorme inspanning geleverd. De plannen van Docters van Leeuwen zijn stuk voor stuk in uitvoering, want de situatie zoals die was, was onaanvaardbaar.”

De minister vindt het instellen van een staatscommissie geen goed idee. Daar zit men de eerste tien jaar aan vast, voordat er iets kan veranderen, meent Donner. In zijn ogen vertraagt een dergelijke commissie het noodzakelijke veranderingsproces juist.

Korpsbeheerders

De woordvoerder van de korpsbeheerders in Nederland meent dat Docters van Leeuwen zich blijkbaar “op grote afstand” bevindt, van wat er werkelijk gebeurt. “Er zijn inmiddels al grote stappen voorwaarts gemaakt en er zijn hierover ook duidelijke afspraken in het regeerakkoord gemaakt.”