DEN HAAG - Een echte landelijke recherche zit er nog niet in maar het Openbaar Ministerie (OM) krijgt wel meer greep op de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit. Ook wordt de afhandeling van internationale rechtshulp verbeterd.

Dat zijn de hoofdlijnen van het plan voor de nieuwe organisatie van de recherche dat de ministers De Vries van Binnenlandse Zaken en Korthals van Justitie woensdagavond hebben gepresenteerd.

Star

Door de organisatie van de landelijke en bovenregionale recherche aan te passen denken de ministers de kwaliteit te verbeteren. De huidige organisatie is volgens hen te star. In de praktijk bleek het lastig met beschikbaar personeel te schuiven. Dat kwam onder meer aan het licht tijdens het onderzoek naar de IRT-affaire.

Landelijke recherche

De aanpassingen die De Vries en Korthals voorstaan passen in het huidige politiebestel. De afgelopen dagen werd al duidelijk dat de ministers de wens van het college van procureurs-generaal om een aparte landelijke recherche te vormen niet zou honoreren.

De Vries en Korthals kiezen voor het alternatieve plan van de politietop en de korpsbeheerders. Dat houdt in dat het beheer van de zeven kernteams in handen blijft van de regiokorpsen en het korps landelijke politiediensten. Wel wordt de aansturing van deze in zware georganiseerde criminaliteit gespecialiseerde eenheden veranderd.

Nu gebeurt dat nog door de regionale driehoeken van hoofdofficieren van justitie, korpschefs en burgemeesters. In het voorstel van de ministers krijgt een nog te vormen landelijke driehoek de zeggenschap over de kernteams. De voorzitter van deze driehoek wordt een vertegenwoordiger van het college van procureurs-generaal.

Capaciteit

Deze nieuwe driehoek gaat bepalen hoe de prioriteiten die het Openbaar Ministerie vaststelt uitgevoerd worden. Het gaat dan bijvoorbeeld om het verdelen van de capaciteit. De landelijke driehoek kan, anders dan nu, besluiten dwingend opleggen aan de regiokorpsen.

Overvallen

Ook de aanpak van de bovenregionale criminaliteit, zoals overvallen, mensenhandel, kinderporno en woninginbraken, wordt gewijzigd. De huidige, vaak op adhoc basis gevormde bovenregionale rechercheteams worden samengevoegd met de interregionale fraudeteams. Hieruit ontstaan zes permanente recherche-eenheden.

De commissie Bovenregionale Opsporing wijst onderzoeken toe aan deze teams. Drie leden van de commissie maken ook deel uit van de landelijke driehoek om te voorkomen dat er onderzoeken tussen wal en schip vallen.

De VVD is blij met de kwaliteitsverbetering die De Vries en Korthals hebben voorgesteld. Punt van zorg blijft dat "in de voorgestelde opzet het Openbaar Ministerie nog steeds onvoldoende zeggenschap heeft over de inzet van mensen en middelen voor de opsporing van zware criminaliteit," aldus VVD-woordvoerder Nicolaï.