WASHINGTON - De onderzoeksafdeling van het Amerikaanse congres heeft vrijdag de rechter ingeschakeld om bepaalde documenten van het Witte Huis te kunnen krijgen. Uit die papieren moet blijken of Enron en andere energiebedrijven invloed hadden op het energiebeleid van de regering-Bush.

Zo'n rechtszaak is nog nooit eerder voorgekomen in de Amerikaanse historie. "We doen dit niet graag. Maar we hebben geen keus, vanwege onze verantwoordelijkheid voor het congres en het Amerikaanse volk", aldus een verklaring van de General Accounting Office (GAO) van het Congres.

De onderzoeksafdeling zoekt papieren van de energiewerkgroep van het Witte Huis, voorgezeten door vice-president Dick Cheney. Deze werkgroep, waar de milieubeweging niet welkom was, pleitte de afgelopen tijd steeds voor meer olie- en gaswinning en kernenergie. Mogelijk hebben de energiebedrijven invloed gehad dit standpunt, vermoedden althans enkele Democratische leden van het Congres.

Het Witte Huis heeft steeds geweigerd om de gevraagde documenten af te staan. Het gaat volgens de regering om privé-gesprekken. Bovendien zou het congres niet bevoegd zijn om de papieren te eisen. "We kijken ernaar uit hoe de rechter deze zaak gaat bekijken", aldus een woordvoerder van het Witte Huis vrijdag.

President Bush heeft de advocaten Theodore Olson en Robert McCallum in de arm genomen. Olson hielp Bush al eens succesvol bij zijn strijd met de Democratische presidentskandidaat Al Gore, die de uitslag van de presidentsverkiezingen aanvocht.

Amerikaanse juristen zijn verdeeld over de vraag wie de rechtszaak kan winnen. Sommigen zeggen dat de president een grondwettelijk recht heeft om geen informatie te geven, maar anderen zeggen dat Cheney dat recht niet heeft. De zaak is uniek omdat alle voorgaande conflicten werden opgelost. Het Witte Huis gaf in die gevallen toe voordat een klacht werd ingediend.

Het GAO handelt op verzoek van de Democratische leden Henry Waxman (Californië) en John Dingell (Michigan). Zij hebben het sterke vermoeden dat private bedrijven zware invloed hebben gehad op het energieplan dat het Witte Huis in mei vorig jaar presenteerde. Waxman zegt in het plan zeventien punten te hebben gevonden die door Enron zijn aangedragen.