AMSTERDAM - Alle 27 EU-lidstaten, behalve één land, overwegen deelname aan het nieuwe Europese verdrag tot veel strengere fiscale regels in de strijd tegen de schuldencrisis.

Dat meldde Europees president Herman Van Rompuy vrijdag op een persconferentie (pdf) na afloop van de Europese top in Brussel. Aangenomen wordt dat het ene land dat niet wil meedoen Groot-Brittannië is.

In de nacht van donderdag op vrijdag maakten de eurolanden bekend een eigen verdrag te sluiten. De 17 eurolanden beginnen een ''unie van begrotingsstabiliteit'' die meer begrotingsdiscipline moet afdwingen.

In dit zogenoemde begrotingspact is afgesproken dat de begroting van de landen in evenwicht moet zijn of een overschot vertoont. 

Ondertekenen

Vrijdag tijdens de EU-top bleek echter dat ook de andere lidstaten van de Europese Unie overwegen zich aan te sluiten bij dit verdrag. Van Rompuy verwacht dat het verdrag in maart 2012 wordt getekend. Daarvoor moeten alle landen beslissen of ze mee zullen doen. Eén land heeft bij voorbaat al aangegeven het verdrag niet te zullen ondertekenen.

Volgens de voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso zijn 23 landen al overtuigd van deelname, en denken drie landen hier nog over na. Dit zei hij tijdens dezelfde persconferentie.

Te ver

In de nacht van donderdag op vrijdag bleek al dat de Britse premier David Cameron in ruil voor instemming twee eisen had, waarvan een voor de andere landen niet in te willigen bleek.

Premier Mark Rutte gaf aan dat Cameron een zodanige uitzonderingspositie eiste voor het Londense financiële centrum dat ook de positie van de Nederlandse financiële markt in gevaar zou zijn. ''Dat ging te ver.''

Referendum

Rutte vindt een referendum over het nieuwe Europese begrotingsverdrag niet nodig. Volgens hem bestaat het pact over begrotingsdiscipline niet uit nieuwe afspraken.

''Het is het sluitstuk van de invoering van de euro'', aldus Rutte vrijdagmiddag na afloop van een top van EU-regeringsleiders in Brussel. ''Eindelijk regelen we wat we in het begin niet hebben geregeld.''

Rutte gaf aan dat zodra de teksten van dit nieuwe verdrag bekend zijn, de landen zich al gaan gedragen ''alsof het verdrag al geratificeerd is''.

Hoe Nederland er voor staat met betrekking tot de eisen die in het verdrag aan het begrotingstekort worden gesteld, kon Rutte niet zeggen. Volgens de premier komt dit nieuwe verdrag naast de bestaande Europese verdragen te staan maar met dezelfde rol van de Europese Commissie en het Europees Hof van Justitie.

De Jager

Minister Jan Kees de Jager van Financiën noemt de begrotingsafspraken een enorme sprong voorwaarts, en maken het mogelijk om sancties op te leggen aan landen die van hun financiën een potje maken.

De laatste 15 jaar is gefaald in de handhaving van regels bij eurolanden. Dat landen totaal ontsporen, dat kan niet meer voorkomen met deze nieuwe afspraken, stelde De Jager.

Volgens hem moet nog worden bekeken wie de nieuwe regels gaat handhaven. Nederland dringt aan op een ''onafhankelijk iemand'', aldus De Jager.

Handicaps

Volgens Van Rompuy heeft het verdrag 'enkele handicaps', zo zei hij tijdens de persconferentie. "De afspraken zullen zo bindend mogelijk zijn."

Om een rem te zetten op verdere schuldopbouw mogen landen maximaal een structureel begrotingstekort van 0,5 procent hebben. Landen moeten bovendien deze verplichting opnemen in hun grondwet.

Bovendien komt er een automatisch sanctiesysteem als een land de regels met voeten treedt. Een dergelijke boete, waarop de Europese Commissie toeziet, kan alleen bij een zogeheten gekwalificeerde meerderheid worden teruggedraaid.

Servië

Servië wordt op zijn vroegst volgend jaar maart kandidaat-lid van de Europese Unie, zo werd tijdens de top eveneens besloten.

Zij vinden de voormalige Joegoslavische republiek nog niet rijp voor de volgende stap richting toetreding tot de unie. Cruciaal is de Servische houding jegens Kosovo, dat zich eenzijdig van Servië afsplitste. De EU vindt dialoog en nauwe samenwerking een vereiste.

De lidstaten willen zekerheid dat de Serviërs echt hun best doen en meer resultaten boeken in de relatie met Kosovo. Zo moet Belgrado een einde maken aan het conflict met de regering in Pristina over de grensbewaking. Ze bekijken de vorderingen op hun volgende geplande top in maart.

De EU-leiders prijzen wel de aanzienlijke vooruitgang die Servië heeft geboekt bij het voldoen aan de voorwaarden voor het kandidaat-lidmaatschap. Zo leverde Belgrado de oorlogsmisdadigers Ratko Mladic en Goran Hadzic uit aan het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag.

Een overzicht van de afspraken