STEIN - Niet de droogte, niet wanbeheer, maar een lekkendewaterleiding was volgens Rijkswaterstaat de oorzaak van de dijkverzakking in Stein. Nadatde kraan was dichtgedraaid, mochten de geëvacueerde bewonersdonderdag terug naar huis.

Om een begin te maken met plaatsing van de damwanden om deuitstroom van het water uit de dijk te stoppen werd donderdag dewaterleiding afgesloten. Daaruit bleek ook meteen het lek in dedijk gestopt. Het raadsel waarvoor Rijkswaterstaat stond is met dieverrassende uitkomst opgelost. Rijkswaterstaat reageerde donderdag''blij verbaasd''. De plaatsing van de damwanden is meteengestaakt.

Niet verwonderlijk

Noch de Waterleidingsmaatschappij Limburg (WML), nochRijkswaterstaat noemt het verwonderlijk dat deskundigen pas na tweedagen aan de waterleiding dachten als mogelijke oorzaak. ''Vooralomdat de plek van de uitstroom enkele meters afligt van dewaterleiding'', aldus directeur Hulshof van WML. De leiding isvolgens de beheerder ongeveer tachtig jaar oud en loopt 2.70 meteronder het Julianakanaal door. De leiding zorgt voor de watertoevoernaar het plaatsje Meers.

Voor WML staatechter nog lang niet vast dat een lekkende waterleiding de oorzaak is vanhet verzakken dinsdag van het stuk dijk van het Julianaknaal bijStein. Volgens een woordvoerder van WML kan die leiding net zo goedpas geknapt zijn door of na het inzakken van de dijk. ''Het is eenkip-ei-verhaal'', stelt WML.

Trillingen

Vrijdag gaat het waterleidingbedrijfdaarover met Rijkswaterstaat praten. ''Een in beton gegoten stalenwaterleiding die al 71 jaar zonder problemen functioneert, gaatniet zomaar kapot'', aldus de woordvoerder van WML. ''Wellichthebben zandzakken de leiding ingedrukt of is die gebroken doortrillingen.'' WML weigert vooralsnog alle aansprakelijkheid voor de schade alsgevolg van de dijkverzakking. Zij wil een onafhankelijk onderzoek.

Waar het gat in de leiding precies zit, was donderdagavond nogniet duidelijk. Wel was door de gevonden oorzaak duidelijk waaromde versteviging van de dijk met klei eerder donderdag mislukte.

Klachten

Twee nachten hebben ruim vijfhonderd geëvacueerde inwoners vanStein doorgebracht bij familie of vrienden. Donderdag nog klaagdenze over de slechte informatie die de gemeente hen verschafte. Deevacués keerden donderdagmiddag terug naar hun woning. Met desluiting van de waterleiding was het gevaar geweken. De bewonerskunnen in het stadhuis een schadeformulier halen.

Rijkswaterstaat en WML gaan de komende dagen verder onderzoekenhoe het gat gedicht moet worden. Tot die tijd blijft dewaterleiding afgesloten. Wanneer de scheepvaart over het kanaal kanworden hervat, is nog onduidelijk. Daarvoor moet eerst hetwaterpeil geleidelijk worden verhoogd.

Productiestop

Tot de aan- en afvoer van grondstoffen en halffabrikaten via hetJulianakanaal kan worden hervat, dreigt voor de chemischeindustriereuzen DSM en Sabic in Geleen een productiestop. Vooral deafvoer begint een probleem te worden. De opslagbuffer begint vol teraken. Als de scheepvaart niet voor zondag op gang komt, zetten debedrijven hun productie stop. ''Dan liggen we plat voor minstensenkele dagen, want ook het herstarten is een langdurig ennauwkeurig proces'', aldus een woordvoerder namens beide concerns.

Woensdag raamde verladersorganisatie EVO de kosten van deafsluiting van het Julianakanaal op 100.000 euro per dag. Hetkanaal is de enige vaarverbinding tussen Oost-nederland en België.Per dag varen er ongeveer tachtig schepen doorheen. De extra kostenontstaan door het omvaren.