AMSTERDAM - Het is nog veel te vroeg om van een Arabische lente te spreken. Dat heeft de Iraanse Shirin Ebadi, in 2003 winnares van de Nobelprijs voor de Vrede, maandag gezegd in Amsterdam.

 ''De Arabische lente begint pas als islamitische vrouwen niet meer worden gediscrimineerd'', betoogde de juriste en mensenrechtenactiviste.

Verder zei ze: ''Een dictatoriaal regime omverwerpen alleen is niet genoeg; er moet een democratie voor in de plaats komen waarin de bevolking haar eigen toekomst kan bepalen.''

Scheiden

De enige manier om echt democratie te bereiken in landen als Egypte, Tunesië en Libië is volgens Ebadi door het scheiden van religie en staat. Verder is het volgens haar van belang dat er een nieuwe interpretatie van de islam komt, waarin mannen en vrouwen gelijkwaardig zijn. ''Het is tijd dat vrouwen de islam interpreteren. Tot nu toe hebben alleen mannen dat gedaan.''

Ebadi vreest dat vrouwen het kind van de rekening worden van de revoluties in Arabische landen. ''De Libische overgangsregering (NTC) zei in haar eerste verklaring dat ze polygamie opnieuw wil invoeren'', aldus de Iraanse. ''En de Moslim Broederschap in Egypte wil af van westerse wetten, omdat ze de islamitische wetgeving (sharia) beter vindt passen bij de lokale gebruiken.''

Vrouwenrechten

Bij de protesten tegen de regimes in Syrië, Jemen en Bahrein wordt er volgens Ebadi niet gesproken over vrouwenrechten. ''Wachten tot de bevolking de dictatuur heeft verwijderd, is de verkeerde strategie'', meent ze. Het moet volgens haar duidelijk zijn wat mogelijke nieuwe machthebbers van plan zijn op het gebied van vrouwenrechten, zodat vrouwen weten waarvoor ze precies de straat opgaan.

Westerse regeringen, bedrijven en organisaties kunnen volgens haar helpen bij het aandringen op het respecteren van mensenrechten door het steunen van lokale burgerorganisaties. ''En te stoppen met het steunen van fundamentalistische regimes.''

Ebadi heeft Iran kort na de herverkiezing van president Mahmoud Ahmadinejad in 2009 verlaten vanwege doodsbedreigingen.

Israël

Israël weet dat als het Iran zou aanvallen, landen rondom Iran hard zouden terugslaan. Dat heeft de Iraanse winnares van de Nobelprijs voor de Vrede in 2003, Shirin Ebadi, maandag in Amsterdam gezegd.

Zij reageerde op uitlatingen van de Israëlische president Shimon Peres zaterdag.Die zei dat Israël en andere landen mogelijk snel militaire stappen tegen Iran zouden moeten nemen vanwege de nucleaire dreiging die zou uitgaan van Iran. ''Het is vooral een verbale dreiging'', interpreteerde Ebadi de uitlatingen van Peres.

Die zei dat Israël en andere landen mogelijk snel militaire stappen tegen Iran zouden moeten nemen vanwege de nucleaire dreiging die zou uitgaan van Iran. ''Het is vooral een verbale dreiging'', interpreteerde Ebadi de uitlatingen van Peres.

Erger

De Iraanse mensenrechtenactiviste meent dat oorlog niets oplost. ''Het maakt de situatie alleen maar erger.''

De Iraanse regering zegt alleen kernenergie op te willen opwekken voor burgerdoeleinden. Ebadi kon niets zeggen over het kernprogramma van Iran. ''Ik heb gelukkig geen contacten bij de regering. Ik weet niet wat er achter de schermen gebeurt.'' De Iraanse heeft vanwege dreigementen haar land in 2009 verlaten.

Alles over de Arabische Lente in ons dossier