ROTTERDAM - Op het Filmfestival Rotterdam gaat dinsdag de eerste film ooit over het bombardement van Rotterdam in première. De eerste dag, die te zien is in het programma Kort Rotterdams, vertelt over een bevalling op 14 mei 1940.

De climax van de film van makers Silvain Hooglander en Steven Friedman bestaat uit een lang shot waarin vanuit de lucht een bom wordt gevolgd tijdens zijn val op de Grote- of Sint Laurenskerk in het centrum van de stad. Van de majestueuze kerk uit de 15e eeuw resteerde na het bombardement alleen nog een paar muren en een halve toren.

Eerste keer

Het is volgens het Gemeentearchief Rotterdam de eerste keer dat er een serieuze film wordt gemaakt over het bombardement van Rotterdam. "In de oorlog zelf heeft een amateur-filmer wel een filmpje gemaakt dat het bombardement moest verbeelden", weet archivaris G. van Veldhuizen.

"De parachutisten waren echter met pen op het beeld getekend, ontzettend knullig. Die film is trouwens nooit in het openbaar vertoond."

Weinig beelden

Er zijn ook maar nauwelijks echte historische beelden van het bombardement. "Toen de bommen vielen was niemand zo onverstandig om met een camera de straat op te rennen", vertelt Van Veldhuizen. Wel zijn er beelden gemaakt door de Duitse Wochenschau.

"Maar daarvan hebben we nu alleen nog maar een paar vluchtige montages, waarin hooguit een paar flarden Rotterdam zitten. In die periode stootten de Duitse troepen in een noodtempo door talloze verdedigingslinies heen en bombardeerden ze meerdere steden. De exacte plaats- en tijdsbepaling van de militaire overwinning was voor het Duitse journaal niet belangrijk."

Impact

Naar de reden van het lange uitblijven van een film over het bombardement kan de archivaris wel gissen. "De Rotterdamse bevolking heeft nooit echt stil willen staan bij de impact van het bombardement", denkt hij. "Na de oorlog dacht iedereen alleen maar aan de wederopbouw: Rotterdammers hadden geen zin in terugkijken of traumaverwerking. Je kreeg er de oude stad toch niet mee terug."

In de jaren tachtig en negentig groeide echter wél de interesse in publicaties over mei 1940. "De uitgave van de serie Ach lieve tijd over Rotterdam kende de hoogste verkoopcijfers van heel Nederland", weet Van Veldhuizen.

De hoofdrollen in De eerste dag worden vertolkt door Cynthia Abma, Ronald Top en Hedy Wiegner. De serie Kort Rotterdams, waar de film onderdeel van uitmaakt, bevat vijf korte films met een Rotterdams tintje. Met het project wil het Rotterdams Fonds voor de Film jonge filmmakers de kans bieden zichzelf te profileren.

Debuut

Filmmakers Silvain Hooglander en Steven Friedman wonnen een jaar geleden met hun debuut 'Integreren kan je leren' de eerste prijs in een grote Europese filmcompetitie rond het thema integratie en immigratie. In de zes minuten durende parodie op de oude Polygoon-journaals worden allerlei buitenlanders gedwongen om hun eigen gewoontes te 'vernederlandsen'.

Het bombardement van Rotterdam is één van de zwartste bladzijden uit de contemporaine Nederlandse geschiedenis. Op 14 mei 1940, om tien minuten voor half twee 's middags, wierpen 59 Duitse vliegtuigen van de Luftwaffe ruim 1300 bommen uit over het centrum van de havenstad.

Er vielen vele tienduizenden gewonden en ruim 1100 doden. Bijna .000 huizen werden verwoest: 8000 Rotterdammers waren in één keer dakloos. Toen de Duitsers dreigden hetzelfde te doen met Amsterdam, Den Haag en Utrecht tekende opperbevelhebber Winkelman noodgedwongen de Nederlandse capitulatie.