AMSTERDAM - Antisemitisme is in 2002 toegenomen ten opzichte van het jaar daarvoor. Dat concluderen de Universiteit Leiden en de Anne Frank Stichting donderdag in hun Monitor racisme en extreem-rechts.

Op basis van voornamelijk politiegegevens registreerden de onderzoekers 46 gevallen van antisemitisme, in 22 gevallen ging het om bedreiging. In 2001 noteerden de onderzoekers nog achttien gevallen.

Antisemitisme

Ook het Openbaar Ministerie deed veel meer strafrechtelijk onderzoek naar antisemitisme, zestig keer in 2002 tegen 41 keer in . Daarbij merken de onderzoekers op dat het in 39 gevallen ging om antisemitische uitlatingen gedaan rondom sportwedstrijden.

Voetbal

De onderzoekers geven aan dat zij de lading van die anti-joodsegeluiden bij vooral voetbalwedstrijden anders beoordelen dan bij 'gewoon' antisemitisme. "Het vindt plaats onder grote animositeit tussen verschillende supportersgroepen, maar wel zo ernstig dat het OM de zaken aanmerkt als antisemitisme", zegt onderzoeker P. Rodrigues.

Midden-Oosten

Een nadere bestudering van de gevallen van antisemitisme leerde dat in veel gevallen de huidige situatie in het Midden-Oosten van invloed was. Onderzoeker J. van Donselaar noemt dit "nieuw antisemitisme." Ook lijken sommige gevallen eerder anti-Israël dan antisemitisme, maar de grens daartussen is zo moeilijk aan te geven dat Van Donselaar en Rodrigues zich er niet aan wagen.

Op basis van de cijfers die de onderzoekers tot hun beschikking hebben, zien zij in tegenstelling tot de beeldvorming, dat weinig allochtone daders zich schuldig maken aan racistisch geweld. In 24 van de 264 gevallen van racistisch geweld in 2002 is de dader allochtoon. Van de zestig door het OM onderzochte antisemitismezaken waren vijf daders van allochtone afkomst.

Rodrigues en Van Donselaar zeggen met hun onderzoek niet de beeldvorming rond allochtonen en antisemitisme onderuit te kunnen halen. "Onze blik is beperkt", erkennen de twee. Vaak wordt geen aangifte gedaan en de politie pakt slechts een beperkt aantal daders.

Delicten

Het totale aantal racistische delicten nam in 2002 af, 264 gevallen in 2002 tegen 317 een jaar eerder. Het viel op dat het toegenomen geweld tegen moslims na 11 september 2001 in 2002 niet doorzette. Het OM nam wel meer discriminatiefeiten in behandeling. Een actiever OM en meer ernstige feiten, verklaren de onderzoekers.