DEN HAAG - De honderd grootste installatiebedrijven maken nu nog steeds wekelijks afspraken over de verdeling van de markt. In de branche bestaat een geheim en illegaal 'claimbestand' aan de hand waarvan bepaald wordt welk bedrijf aan de beurt is voor een opdracht. De prijs die de opdrachtgever betaalt kan hierdoor hoger uitpakken.

"Koffierondje"

Dat heeft een voormalig secretaresse, A. van Gelder, van Unica Installatietechniek uit Zwolle maandag voor de parlementaire enquêtecommissie Bouwnijverheid onthuld. Zij hield dit bestand van mei 1998 tot eind 1999 bij. Twee belangenorganisaties lieten elke vrijdag aan de installateurs weten welke 'concurrenten' ook op een opdracht hadden ingeschreven, waarna tijdens een "koffierondje" werd bepaald welk bedrijf het laagst zou bieden.

"Aan de beurt"

In het claimbestand hadden alle bedrijven een claimwaarde. Bij een vooroverleg werd de aanneemsom gedeeld door het aantal inschrijvende bedrijven. Dat bedrag werd bij de 'verliezende' installateurs opgeteld, de waarde van de 'winnaar' ging omlaag. Op basis van de hoogste claimwaarde kon altijd precies bekeken worden welk bedrijf 'aan de beurt' was.

"Hij zei dat er vreselijke dingen konden gebeuren"

Hoewel Van Gelder alleen was verteld dat de gegevens van het bestand "zeer vertrouwelijk" waren, kreeg zij al snel door dat de systematiek illegaal was. "Ik vond het erg oneerlijk. Niet alleen klanten worden gedupeerd, maar ook de kleine bedrijfjes, die alleen een bestelautootje hebben, worden buiten de markt gehouden." Een advocaat raadde Van Gelder echter af met een kopie van het claimbestand naar de politie te stappen. "Hij zei dat er dan vreselijke dingen konden gebeuren. Ik zou stenen door de ruit kunnen krijgen, of zelfs naar het buitenland moeten vluchten." Van Gelder zag daarom af van actie en meldde zich pas bij de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) nadat de bouwfraude eind vorig jaar actueel was geworden. "Daar heb ik nul komma nul reactie op gekregen", aldus de voormalig secretaresse, die de informatie uiteindelijk naar de enquêtecommissie heeft gestuurd.

Volgens Van Gelder waren er alleen al bij Unica honderden werknemers van het illegale marktverdelingssysteem op de hoogte. Via haar contacten bij het bedrijf heeft zij begrepen dat na haar vertrek een instructie is opgesteld, waarin precies stond wat alle werknemers moesten zeggen als de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) zou binnenvallen.

Maandagmiddag moet Van Gelders toenmalige directe chef, J. Jonkman, voor de commissie getuigen. Hij was ruim zestien jaar commercieel directeur bij Unica en daarmee verantwoordelijk voor het bijhouden van het claimbestand.

Unica: "Geen commentaar"

Het bedrijf Unica wilde maandagmiddag niet reageren op de uiteenzetting van Van Gelder. "Geen commentaar", meldde de telefoniste op het hoofdkantoor. Installatiebedrijf Wolter & Dros houdt het maandag op 'geen mededelingen'. Dit bedrijf werkt volgens Van Gelder ook via het claimbestand. Bovendien maakte oud-directeur Engels van dit bedrijf maandagmorgen voor de commissie gewag van illegaal vooroverleg.