Ernstige rellen tijdens historische verjaardag Haïti

PORT-AU-PRINCE - Op de tweehonderdste verjaardag van de Caribische republiek Haïti is het donderdag tot ernstige ongeregeldheden gekomen. Volgens lokale media is donderdag een konvooi van president Jean-Bertrand Aristide, beschoten bij de stad Gonaïves waar de onafhankelijkheid op 1 januari 1804 werd uitgeroepen.

Aristide was samen met de Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki onderweg naar Gonaïves voor plechtigheden naar aanleiding van de verjaardag van het land.

Haïtiaanse politieagenten en Zuid-Afrikaanse militairen die de staatshoofden begeleidden hebben het vuur beantwoord. De twee leiders hebben Gonaïves later ongedeerd in een helikopter verlaten. In de hoofdstad Port-au-Prince traden bendes die de regering van Aristide ondersteunen en politieagenten naar verluidt bruut op tegen zich vreedzaam manifesterende demonstranten.

Zwarte republiek

Bij de officiële viering van de historische dag zei Aristide voor het Nationaal Paleis in Port-au-Prince dat "de eerste zwarte republiek in de wereld het epicentrum van de vrijheid voor (alle) zwarten is en blijft."

Haïti telde in eind 18e eeuw circa 550.000 inwoners van wie de meesten zwarte slaven waren. Mede onder invloed van de Franse Revolutie kwamen die in opstand en schaften de slavernij af, als eersten op het westelijk halfrond.

Parijs bekrachtigde dat in 1794 maar poogde onder Napoleon de klok terug te zetten. In een bloedige en verwoestende oorlog versloegen de zwarte guerrillastrijders een groot Napoleontisch leger in 1803 en verklaarden zich vervolgens onafhankelijk.

Arm

Roofbouw, al onder de Fransen desastreus, en tweehonderd jaar wanbeleid hebben het land uitgeput. Het is verreweg het armste land van het continent. De meesten van de bijna acht miljoen Haïtianen overleven slechts ternauwernood met minder dan 1 euro per dag, vaak dankzij giften van verwanten in de VS. Werk is er vrijwel niet en circa 85 procent van de bevolking kan lezen noch schrijven.

De betogers eisen het aftreden van Aristide, een voormalig priester in wie de de meeste Haïtianen eind jaren tachtig een redder van het land zagen. Hij werd in 1991 de gekozen president van het land maar moest later dat jaar uitwijken na een militaire coup. In 1994 keerde hij dankzij de VS en de VN als president terug.

Straatbendes

Aristides bewind is evenwel geen verbetering gebleken, ook niet naar Haïtiaanse maatstaven. Volgens waarnemers gebruikt hij gewapende straatbendes, 'chimères' tegen de oppositie, net als ooit president François 'Papa Doc' Duvalier. Die hield het land in zijn greep (van 1956 tot zijn dood in 1971) met bendes die 'tonton macoutes' heetten.

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?

NUwerk

Tip de redactie