DEN HAAG - Het kabinet heeft vrijdag besloten de Nederlandse bijdrage aan de stabilisatiemacht in Irak met zes maanden te verlengen. Tevens werd besloten om zeventig commando's en een extra Chinook-transporthelikopter naar Irak te sturen. De commando's gaan in het zuiden van de 'Nederlandse' provincie Al Muthanna op zoek naar terroristen.

Nederland levert in totaal ruim 1100 militairen aan de missie. Tot de verlenging werd besloten op voorstel van de ministers De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken) en Kamp (Defensie).

De commando's gaan zo snel mogelijk naar Irak om de veiligheid van de overige militairen te vergroten door middel van het vergaren van informatie over mogelijke terroristen in het woestijnachtige zuiden van de provincie. Minister Kamp zei vrijdag dat de commando's als het zo uitkomt al vertrekken vóórdat de Tweede Kamer heeft ingestemd met de verlenging van de gehele missie.

'Buitengewoon onwenselijk'

De commando's kunnen zich in groepjes van twee of vier zeker twee weken schuilhouden in de woestijn aan de grens met Saudi-Arabië. Daar zouden terroristen de grens overkomen en zich mengen onder de nomadische of lokale bevolking.

Het kabinet erkent dat de veiligheidssituatie in Al Muthanna is verslechterd sinds de aanslag op het Italiaanse hoofdkwartier waardoor negentien Italianen omkwamen. Een vertrek nu zou echter "buitengewoon onwenselijk" zijn, zei minister De Hoop Scheffer van Buitenlandse Zaken. "De internationale gemeenschap kan en mag Irak niet opgeven."

Orion

Na aanvankelijke problemen is het delen van informatie over bewegingen van mogelijke terroristen nu beter geregeld, stelt het kabinet. Het sturen van eigen Orion-verkenningsvliegtuigen of F-16-vliegtuigen met nachtzichtapparatuur is daarom niet nodig. Minister Kamp zegt dat nu verzekerd is dat informatie over terroristen van Britten of Amerikanen "volledig beschikbaar" is.

Dat is een harde eis van veel partijen in de Tweede Kamer om in te kunnen stemmen met de verlenging. Ook is verzekerd dat de Britten verkenningsvluchten uitvoeren als de Nederlanders daar om vragen.

In de Tweede Kamer benadrukken CDA en VVD dat het sturen van commando's een stap in de goede richting is. Beide regeringspartijen houden echter nog vragen. Ze willen weten of nu helemaal 100 procent zeker is dat de Britten alle 'intelligence' met de Nederlanders zullen delen en vaak genoeg luchtverkenning boven de Nederlandse provincie gaan uitvoeren. Is dat niet het geval dan moeten er toch Orion-patrouillevliegtuigen gestuurd worden, aldus CDA en VVD.

Vragenronde

De PvdA heeft nog vragen over de veranderde Amerikaanse strategie en wat dat betekent voor de Nederlandse militairen. Verder wil PvdA'er Koenders "nagelvaste" afspraken dat de Britten hun 'intelligence' met de Nederlanders delen. Koenders is tevreden over het uitzenden van de commando's maar wil daar eigenlijk wel een apart debatje over, nog voordat ze vertrekken.

Volgende week is een vertrouwelijke briefing voorzien door minister Kamp en de chef-defensiestaf. Daarna zal de Tweede Kamer waarschijnlijk een schriftelijke vragenronde houden en naar verwachting over twee weken debatteren over de verlenging.

Het kabinetsbesluit betekent overigens dat de huidige groep militairen, meest mariniers, vier maanden blijft. Begin april zullen ze naar verwachting worden afgelost door twee compagnieën van de Limburgse Jagers uit Seedorf en een compagnie van de luchtmobiele brigade uit Schaarsbergen.