DEN HAAG/PETTEN - Minister Pronk (VROM) wil de kernreactor in Petten tijdelijk stil laten leggen. Volgens Pronk is de veiligheid van de hogefluxreactor ondanks een haarscheurtje in het vat van de reactor niet in het geding, maar deugt de 'veiligheidscultuur' in Petten niet. Het zou schorten aan het naleven van de veiligheidsvoorschriften.

De directie liet zondag in een reactie weten geen reden te zien de reactor stil te leggen. Directievoorzitter Schatborn wil eerst de brief van de kernfysische dienst van het ministerie van VROM afwachten. Die brief komt maandag.

Burgemeester Van Apeldoorn van de gemeente Zijpe in Noord-Holland, waar Petten onder valt, noemt het voornemen van minister Pronk verstandig. Ze is zondag persoonlijk door hem op de hoogte gesteld. "Ik maakte me zorgen over de onrust onder het personeel, dan bestaat er een groter risico op het maken van fouten."

Pronk kan stilleggen van de reactor niet opleggen en doet daarom een dringend verzoek op de directie van de Nuclear Research & Consultancy Groupe (NRG). Die besluit maandag. "We gaan eerst de brief van de kernfysische dienst (KFD) zorgvuldig bestuderen, ik zie nu geen reden de reactor stil te leggen. De KFD heeft ons daartoe nog niet gesommeerd", aldus Schatborn.

Vrijdagavond nog had NRG gepraat met alle betrokkenen van de reactor, waaronder het ministerie, over de laatste ontwikkelingen in de veiligheidssituatie. Volgens Schatborn is NRG toen gevraagd om dit weekeinde een rapport op te stellen. Dat wordt maandag afgerond. Schatborn is zeer verbaasd dat Pronk op die bevindingen vooruitloopt.

De reden voor Pronks optreden is niet het haarscheurtje in de reactor, maar de veiligheidscultuur in het bedrijf. Het doel van het stilleggen is het beginnen van nader onderzoek en het verder overleggen om te komen tot herstel van een werkbare situatie. De aandeelhouders van NRG vroegen vorige week al - tevergeefs - om stillegging van de hogefluxreactor.

Verstandig

De scheur in het vat van de kernreactor stamt uit 1984. Afgelopen zomer constateerden deskundigen na het gebruik van een nieuwe meettechnologie dat de scheur groter was geworden. Minister Borst (Volksgezondheid) liet in het programma Buitenhof weten dat ze de maatregel van Pronk heel verstandig vindt. "We mogen geen risico's nemen met kernenergie." Volgens haar is er nu geen concreet gevaar, maar gebeurt stilleggen uit voorzorg. Misschien moet de reactor worden gerepareerd of zelfs vervangen, aldus Borst. Ook hoogleraar kernfysica professor Andriesse van de Universiteit van Utrecht noemde de maatregel van Pronk heel verstandig.

Pronk is de komende dagen in New York voor zijn werk als VN-gezant voor duurzaamheid, maar zijn ambtenaren zullen contact houden met de directie van Petten.

De SP-fractie in de Tweede Kamer wil een spoeddebat met Pronk. Het VVD-Kamerlid Klein Molekamp gaat er vooralsnog vanuit dat Pronk de reactor terecht laat stilleggen. "Als de situatie onveilig is moet hij maatregelen nemen. Maar als er geen veiligheidsrisico's zijn, is er geen basis in de wet voor stillegging."

Greenpeace

Milieuorganisatie Greenpeace vindt dat de kernreactor in Petten niet alleen moet worden stilgelegd, maar dat de centrale voorgoed moet sluiten. De veiligheid is niet gegarandeerd, aldus Greenpeace. "Er wordt daar al jaren gesjoemeld met de veiligheid, wat geleid heeft tot vele incidenten. Er is al jaren sprake van mismanagement. Minister Pronk heeft dat oogluikend toegestaan. Hij is laks geweest", zegt Greenpeacemedewerker Thijssen.

Volgens de milieuorganisatie heeft Pronks eigen kernfysische dienst al aangetoond dat de cultuur binnen de centrale in Petten was verziekt. "Petten is nu een commercieel bedrijf, waar commerciële belangen belangrijker zijn dan de veiligheid."De werkverhoudingen binnen de NRG zijn al geruime tijd verziekt. Het conflict bereikte in december een hoogtepunt toen NRG een klokkenluider uit zijn functie zette. Die had naar buiten gebracht dat er met de veiligheid werd gesjoemeld.

De vakbond van operators op de hogefluxreactor zegde in mei het vertrouwen al op in ECN-directeur Saris (NRG is een dochteronderneming van ECN). De operators betichtten hem van mismanagement en vreesden voor de continuïteit van de kernreactor.

Volgens de vakbond was er door de onrust een grimmige werksfeer ontstaan. Het personeel zou hierdoor meer bezig zijn met de arbeidsproblemen dan met het eigenlijke werk, waardoor de afgelopen tijd al een reeks fouten en onnauwkeurigheden zouden zijn ontstaan.

/NIEUWSScheur in onderdeel kernreactor PettenPronk vreest tijdelijke sluiting kernreactor Petten