DEN HAAG - VVD-coryfee en eurocommissaris Bolkestein heeft donderdag zijn gelijk gehaald voor de tijdelijke Integratiecommissie van de Tweede Kamer, die het integratiebeleid van de laatste dertig jaar onderzoekt. Hij wees op de problemen met allochtonen die hij al in de jaren tachtig en negentig constateerde en die "nu in verergerde mate nog steeds spelen".

Bolkestein denkt over integratie nog hetzelfde als tussen 1990 en 1998, toen hij fractieleider van de VVD in de Tweede Kamer was. Migranten hebben een eigen verantwoordelijkheid en moeten zich aanpassen aan de dominante cultuur van het land waarin zij leven. "Men kan niet integreren als men zelf niet verandert", aldus de VVD'er. Dat betekent niet dat mensen hun geloof hoeven op te geven maar wel centrale waarden moeten naleven.

Politieke correctheid

De liberaal ging destijd dwars in tegen de mening van links dat men eerst zijn eigen identiteit moest kennen en dan kon integreren. "Ik kon die theorie van de PvdA niet volgen." Bolkestein hekelde de politieke correctheid die tot voor kort bestond over dit onderwerp, die inhoudt "dat gevoelige zaken niet worden benoemd. Zo'n benadering is niet dienstig aan de oplossing van problemen."

De oud-fractieleider van de VVD kaartte begin jaren negentig als eerste de problemen aan die ontstonden met allochtonen die niet integreerden in de Nederlandse samenleving. Dat werd hem niet in dank afgenomen. In de Tweede Kamer botste hij hard met toenmalig PvdA-fractieleider Wallage en D66-leider Van Mierlo.

Vijandige sfeer

Rode lap was een artikel in de Volkskrant uit 1991. In de publieke discussie werd hij uitgemaakt voor racist, die naar de duisternis moest worden verbannen. Er was een emotionele en vijandige sfeer en hij stond helemaal alleen, maar toch ging hij door, in publicaties en in lezingen. "Democratie is niet voor bange mensen", zei hij donderdag.

Al eerder, in september 1990, probeerde hij maatschappelijk problemen die hij zag, te bespreken met PvdA-leider Wöltgens, CDA-leider Brinkman en D66-leider Van Mierlo. Dat gebeurde op een gezamenlijke reis naar Kazachstan. Insteek was de slechte score van allochtonen op de arbeidsmarkt, het onderwijs en in de criminaliteit. Ook de slechte positie van allochtone meisjes en vrouwen ging Bolkestein aan het hart. De VVD'er is nog steeds begaan met hun lot.

Opvoedingskampen

Hij is blij dat in Nederland alsnog de discussie over de problemen met allochtonen op gang is gekomen. Uitgenodigd door de commissie deed de VVD'er nog enkele suggesties om het beleid nog verder aan te scherpen. Zo vindt hij dat in de leegkomende asielzoekerscentra opvoedingskampen kunnen komen voor criminele allochtone jongeren, dat imams hun verblijfsvergunning moet worden ontnomen als zij verwerpelijke preken houden en dat het wel mogelijk is om moslimscholen af te remmen zonder de grondwet te kwetsen.