DEN HAAG - Premier Balkenende en minister Donner van Justitiehebben de koningin met hun actie tegen 'platvloerse' persiflages ophet Koninklijk Huis "in de wind gezet". De campagne van hetCDA-duo tegen tv-programma's als Egoland en Kopspijkers werktvolkomen contraproductief, stelde PvdA-leider Bos maandag vast.

Bos schaarde zich met zijn opmerkingen onder het groeiende koorvan criticasters van de opmerkingen die Balkenende en Donner deafgelopen dagen maakten over de satires op het Koninklijk Huis.

Eerder distantieerden de vice-premiers Zalm (VVD) en De Graaf (D66)zich al van de oproep van de premier om terughoudend te zijn metsatirische programma's over leden van het Koninklijk Huis.D66-fractieleider Dittrich liet vrijdag al direct weten deopmerkingen van de premier "betuttelend" te vinden.

Volgens Bos heeft de premier met zijn oproep zelf het belang vande koningin geschaad. Hij maakt de koningin hiermee juist totonderwerp van publiek debat. En dat is volgens hem de tweede keerin korte tijd dat de premier door onhandig optreden de koningin inde wind zet.

Werkelijkheid en fictie

De PvdA'er begrijpt verder niet waar Balkenende het vandaanhaalt dat burgers geen onderscheid kunnen maken tussenwerkelijkheid en fictie. Satires op het Koninklijk Huis zijnvolgens hem niet nieuw. Als het in een theater gebeurt is er nietsaan de hand, maar nu komt het een keer op tv en is het plotselingwel erg, aldus Bos.

Volgens Zalm heeft Balkenende niet namens het kabinet gesproken.Hij gaf uiting aan zijn persoonlijke ergernis, maar "we hebbenvrijdag niet afgesproken om ons als kabinet te ergeren", aldus deliberale voorman.

Cultuuruitingen

De Socialistische Partij wil de kwestie dinsdag tijdens hetmondelinge vragenuur in de Tweede Kamer aan de orde stellen.Balkenende en Donner moeten uitleggen of zij nu wel of niet namenshet kabinet hebben gesproken en waarom zij zich tegen de liberaletradities in met de inhoud van cultuuruitingen zijn gaan bemoeien.

Het CDA reageerde nog het meest gematigd. Volgens het KamerlidAtsma heeft Balkenende alleen uiting willen geven aan zijn zorgover de positie van het Koninklijk huis. Het CDA heeft er geenmoeite mee als hij die zorg aan de orde wil stellen, daar isvolgens Atsma ook moed en durf voor nodig. Wat niet kan is dat devrijheid van meningsuiting in het geding komt, maar dat was volgensAtsma niet de opzet van de premier. De huidige commotie vindt hijdan ook buiten proporties.

Kansloze missie

Het genootschap van hoofdredacteuren heeft inmiddels ministerDonner uitgenodigd voor een gesprek. Donner gooide er zondag nogeen schepje bovenop door serieuze kranten te betichten van'lynchpartijen' in hun recente berichtgeving rond het KoninklijkHuis. Het beroep van Donner op de media om de toon over hetKoninklijk Huis te matigen bestempelde voorzitter Broertjes van hetgenootschap echter als een "kansloze missie".

Onder de bevolking is de actie van Balkenende en Donner evenmingoed gevallen. Uit een onderzoek van Maurice de Hond voor hetSBS6-programma Stem van Nederland, bleek dat tweederde van deondervraagden het niet eens was met de oproep van de premier.

Balkenende zelf hulde zich maandag in stilzwijgen. Volgens deRijksvoorlichtingsdienst zal de premier pas dinsdagmiddag tijdenshet mondelinge vragenuur in de Kamer weer van zich laten horen indeze kwestie.