BRUSSEL - De ambassadeurs van de NAVO-landen komen maandag in een extra vergadering bijeen om te praten over de defensieplannen van de Europese Unie. Vooral de Amerikanen zijn volgens diplomaten beducht voor een eigen EU-leger dat los van het transatlantische bondgenootschap kan functioneren.

Een bron bij de NAVO liet vrijdag weten dat al eerder besloten was om op NAVO-niveau te overleggen over de Europese plannen. Omdat de agenda van de reguliere vergadering woensdag overvol was, is besloten tot een extra bijeenkomst maandag, luidde de officiële lezing.

NAVO

Volgens diplomaten heeft de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, Nicholas Burns, de plannen voor een EU-defensiemacht eerder deze week "de grootste bedreiding voor de toekomst van de NAVO" genoemd.

Huiverig

De Nederlandse regering is huiverig voor een 'duplicaat' van de NAVO, liet premier Balkenende donderdagavond weten. Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië en België hebben echter onderling overlegd over een eigen hoofdkwartier voor operaties van EU-troepen. De Belgen namen begin dit jaar het initiatief voor een hoofdkwartier in Tervuren vlakbij Brussel. Volgens Balkenende is dat plan van de baan.

Groot-Brittannië

Groot-Brittannie, een van de trouwste bondgenoten van de Amerikanen binnen Europa, heeft laten weten "niet te accepteren dat de NAVO in gevaar wordt gebracht door enig defensieproject van de EU". Dat liet premier Blair vrijdag weten in de marge van de Europese top in Brussel. Maar hij voegde er wel aan toe dat de EU een eigen capaciteit moet hebben troepen in te zetten.

"De NAVO blijft de hoeksteen van het defensiebeleid in Europa. Maar waar de Amerikanen niet in actie willen of kunnen komen, moeten we onafhankelijk kunnen optreden. Dan hebben we eigen capaciteit nodig." Als voorbeeld gaf hij de aanwezigheid van de EU in Macedonie.

Leger

Zowel de Franse president Chirac als de Italiaanse premier Berlusconi, huidig EU-voorzitter, zegt dat Europa alleen internationaal meetelt als het een eigen defensiemacht heeft. Britse deelname daaraan is van doorslaggevend belang. Alle andere EU-lidstaten erkennen dat Groot-Brittannië het best georganiseerde leger heeft in de EU.

Defensiemacht

"We willen graag dat Groot-Brittannië zich aansluit bij de EU-defensiemacht", aldus Chirac. "Zonder hen is het een onbegonnen zaak." Chirac spreekt over een Europese defensiepoot, die nauw moet samenwerken met de NAVO en open moet staan voor alle EU-lidstaten. De Europese leiders vinden dat alle lidstaten mogen meebeslissen over een defensiepoot, ook als ze zelf niet eraan meedoen.

Frankrijk, Duitsland en België willen doorgaan met hun plannen voor een hoofdkwartier voor de EU. Groot-Brittannie is daar fel op tegen. Blair wil die planningseenheid onderbrengen bij de NAVO om de Amerikanen niet voor het hoofd te stoten. Ambtenaren proberen een oplossing te vinden.

Berlusconi

Berlusconi benadrukte dat de Amerikanen niet ongerust hoeven te zijn over de Europese defensieplannen. "Iedereen is er nu van overtuigd dat een Europese defensie niet een alternatief is voor de NAVO, maar een aanvulling. De zorgen van de Amerikanen waren begrijpelijk maar zijn nu niet meer nodig." De Europese buitenlandcoordinator Solana riep op om de discussie "alstublieft uit de dramatische sfeer te halen, want die was er niet."