BERLIJN - Helmut Kohl, Michael Gorbatsjov en George Bush senior hebben zaterdag in Berlijn de val van de muur herdacht.

De ontmoeting tussen de voormalige staatshoofden van West-Duitsland, de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten markeerde het begin van een week van herdenkingsactiviteiten in de hoofdstad van Duitsland.

Op 9 november is het exact twintig jaar geleden dat de grensafscheiding tussen Oost- en West-Berlijn werd opengesteld.

Circa 1800 mensen woonden zaterdag de twee uur durende ceremonie met Kohl (79), Gorbatsjov (78) en Bush (85) bij.

De bijeenkomst had plaats in een theater in de Friedrichstrasse, vlakbij de plek waar in het verleden de muur stond die Berlijn verdeelde.

Trots

''Wij Duitsers hebben niet zoveel in onze geschiedenis om trots op te zijn. Maar we hebben alle reden om trots te zijn op de Duitse eenwording'', zei Kohl in een toespraak.

De CDU-politicus was bondskanselier van West-Duitsland en Duitsland van 1982 tot en met 1998.

Massademonstraties

Bush senior, president van 1989 tot en met 1993, sprak in zijn rede waardering uit voor de duizenden moedige Oost-Duitsers die strafvervolging riskeerden door mee te doen aan massademontsraties tegen het communistische regime in de maanden voorafgaand aan de val van de muur.

''De gebeurtenissen van 1989 ontstonden niet in Bonn, Moskou of Washington, maar de harten zielen van mensen die te lang waren onthouden van hun door God gegeven rechten'', aldus Bush.

Helden

''De mensen waren de helden'', erkende ook Gorbatsjov (Sovjetleider van 1985 tot en met 1991). ''Wij drieën willen de eer niet opeisen voor de prestaties van eerdere generaties.''

De muur in Berlijn was hét symbool van de Koude Oorlog. Op 9 november 1989 werd de grens opengesteld en elf maanden later was de hereniging van beide Duitslanden een feit.