DEN HAAG - De Tweede Kamer maakt zich grote zorgen over de schade die het aanzien van het Koninklijk Huis oploopt door recente kwesties als het vakantiehuis in Mozambique en omstreden fiscale constructies vanuit Paleis Noordeinde.

In het debat donderdag met premier Jan Peter Balkenende sprak VVD-Kamerlid Willibrord van Beek van ''blunders''.

Hij constateerde bovendien dat Balkenende niet altijd goed op de hoogte wordt gehouden door de leden van de koninklijke familie.

Regie

Ook de SP eiste een steviger regie van de premier. ''Ik wil regie van de minister-president en terughoudendheid van de leden van het Koninklijk Huis.''

Zorgen zijn er ook bij coalitiepartijen CDA en PvdA. ''Het is van groot belang dat de leden van ons koningshuis van onbesproken gedrag zijn. We hechten eraan dat het imago geen schade oploopt'', aldus PvdA-Kamerlid Anja Timmer.

Bezuiniging

PvdA, SP en PVV pleiten voor bezuinigingen op het Koninklijk Huis. PvdA en SP vinden dat de Oranjes zelf moeten opdraaien voor de kosten van privévluchten.

De leden van het Koninklijk Huis mogen elk jaar maximaal ruim 610.000 euro declareren voor privégebruik van onder andere het regeringsvliegtuig.

''Ik vind dat wat privé is, ook privaat moet worden gefinancierd'', zei Anja Timmer. Dat geldt volgens haar ook voor de onderhoudskosten van de Groene Draeck, het jacht dat koningin Beatrix als prinses cadeau kreeg van het Nederlandse volk.

Onderhoud

Voor ingrijpend onderhoud is de komende twee jaar 326.000 euro nodig. ''Bij het cadeau werd ook het onderhoud toegezegd, maar dan nog heb ik kanttekeningen bij de hoogte van het bedrag en de uitvoering van de werkzaamheden door de marinewerf'', aldus Timmer.

Volgens SP-Tweede Kamerlid Ronald van Raak moet het Koninklijk Huis bijdragen als er als gevolg van de economische crisis flink moet worden bezuinigd. Zo zouden volgens hem ook de toelagen voor de leden van het Koninlijk Huis moeten worden bevroren.

Modernisering

Hij bepleitte verder een modernisering van de monarchie. Hij vroeg Balkenende een schets te geven hoe een ''symbolische functie'' voor het Koninklijk Huis er in de toekomst uit zou kunnen zien.

PVV-Kamerlid Hero Brinkman wil dat Balkenende 20 procent bezuinigt op de toelagen van leden van het Koninklijk Huis.

Hij vindt het niet te verkopen dat topambtenaren op allerlei terreinen op zoek zijn naar miljardenbezuinigingen, maar dat het koningshuis buiten schot blijft. 

Mozambique

Van het CDA hoeven prins Willem-Alexander en prinses Máxima zich niet terug te trekken uit hun vastgoedproject in Mozambique.

''Het is niet aan ons om welke stekker waar dan ook uit te trekken'', zei CDA-Kamerlid Liesbeth Spies. ''Alleen de kroonprins en zijn echtgenote gaan over dat huis.''

Stichting

Wel had Spies vragen over de stichting waarin de bouw van het vakantiehuis is ondergebracht. Het CDA wil weten wat de rol is van de stichting en of die ook verantwoording aflegt aan de premier.

 Premier Jan Peter Balkenende zei tijdens het debat dat hij uitgebreid onderzoek heeft laten doen naar alle mogelijke risico's rond het vakantieproject van prins Willem-Alexander en prinses Máxima in Mozambique.  Hij zei dat hij niet ''over één nacht ijs is gegaan'' bij het onderzoek.

Zo keken de veiligheidsdiensten naar de veiligheid voor Willem-Alexander en Máxima en hun bezoekers. Ook is gekeken naar de medische zorg die gegeven kan worden en naar de juridische structuur van het project.

Salaris

De regeringspartij pleitte niet voor een bevriezing of een teruggang van de salarissen van koningin Beatrix, Willem-Alexander en Máxima.

Alleen als de cao voor ambtenaren wordt opengebroken en voor volgend jaar een nullijn wordt vastgesteld, moet dat volgens het CDA ook gelden voor de uitkeringen aan het Koninklijk Huis.

Verrotting

Balkenende hekelde tijdens het debat het lekken van vertrouwelijke informatie van het kabinet naar de media. Volgens hem wordt dit steeds erger en leidt het tot ''verrotting'' van het systeem aan het Binnenhof.

Dat zei premier Jan Peter Balkenende donderdag tijdens het debat in de Tweede Kamer over zijn begroting. Daar betwistten een aantal oppositiepartijen de regie van de premier.

Westerschelde

Als voorbeeld noemde GroenLinks het recent lekken van notulen van de ministerraad over uitdieping van de Westerschelde.

Balkenende wierp de beschuldiging fel van zich af dat het allemaal de verantwoordelijkheid is van de premier. ''Het fenomeen lekken is buitengewoon ernstig.''

Hij bekritiseerde het systeem in Den Haag, waarbij er innige contacten bestaan tussen mensen die over informatie beschikken en vertegenwoordigers van de media. ''Ik voel me niet verantwoordelijk voor lieden die willen lekken. Ik vind dat onverantwoordelijk gedrag.''