AMSTERDAM - De Nobelprijs voor Literatuur is dit jaar toegekend aan de Duitse dichteres en essayiste Herta Müller. Dat heeft het Nobelcomité in Stockholm donderdag bekendgemaakt.

Müller werd in 1953 in Roemenië geboren. Het comité prijst de auteur om haar vermogen ''het landschap van de mensen zonder vaderland'' te beschrijven.

Zij is de eerste Duitse aan wie de onderscheiding wordt verleend sinds 1999, toen schrijver Günter Grass won.

Zij behoorde dit jaar voor het eerst tot de grote favorieten voor de belangrijkste literaire onderscheiding in de wereld.

Ceausescu

Müller, de twaalfde vrouw die de onderscheiding krijgt, beschrijft in haar werk vooral haar ervaringen onder de dictatuur van Nicolae Ceausescu in Roemenië. De communist werd in 1965 leider van de Communistische Partij en werd eind 1989 gedood, waarmee een einde kwam aan het communistische systeem in het Oost-Europese land.

Müllers nieuwe roman Atemschaukel gaat over de deportatie van Duitstalige Roemenen na de Tweede Wereldoorlog naar de toenmalige Sovjet-Unie. Critici hadden alom lof voor het boek.

 Verbluft

 Müller is ''verbluft'' door de toekenning van de prijs. ''Ik ben verbluft en kan het nog steeds niet geloven. Meer kan ik nu niet zeggen'', aldus Müller.

Het Roemeense dorp Nitchidorf, waar de schrijfster in 1953 werd geboren, heeft haar donderdag het ereburgerschap aangeboden.

''Men zal voortaan meer over Nitchidorf praten. Wij zijn er trots op'', zei burgemeester Ioan Mascovescu. Mogelijk wordt haar geboortehuis tot museum verbouwd.

Zeer gelukkig

Herta Müller kreeg om 12.30 uur, een half uur voor de bekendmaking, te horen dat zij de prijs zou krijgen. Volgens de voorzitter van de jury die de onderscheiding aan haar toekende, was de schrijfster ''zeer, zeer gelukkig en totaal verrast'', toen zij het nieuws hoorde.

Zij kon geen woord uitbrengen, maar de schrijfster heeft beloofd dat bij de uitreiking van de prijs op 10 december in Stockholm haar sprakeloosheid voorbij is.