NEW YORK - De Amerikaanse president Bush en de Duitse bondskanselier Schröder hebben woensdag in New York hun ruzie over de oorlog in Irak ogenschijnlijk bijgelegd. Voor het eerst in zestien maanden was er een persoonlijk onderhoud tussen de leiders van beide economische grootmachten. Na een gesprek van krap 40 minuten op de 35e verdieping van het sjieke Waldorf-Astoria Hotel zei Schröder dat de "meningsverschillen achter de rug zijn".

Duitsland heeft zich samen met vooral Frankrijk en Rusland steeds fel verzet tegen de eenzijdig door Washington en Londen verklaarde oorlog tegen Irak. De Duitse houding leidde tot een bekoelde relatie tussen beide leden van de Veiligheidsraad. Voor zowel Bush als Schröder is de ergste kou nu wel uit de lucht. Duitsland wil ook best een handje uitsteken voor de wederopbouw van Irak en de Verenigde Staten willen bij monde van Bush woensdag toch vooral niet meer achterom kijken.

VN-rol

De verzoenende houding ten spijt zijn Duitsland en de VS het zeker nog niet eens over de wijze waarop de toekomst van Irak nu verder vorm moet krijgen. Steen des aanstoots is vooral de rol van de VN in Irak. Die mag wat Schröder betreft veel invloedrijker zijn, terwijl Bush dinsdag in zijn rede tot de Algemene Vergadering van de VN liet weten dat de volkerenorganisatie niet hoeft te rekenen op een centrale bestuurlijke rol.

Schröder zei in zijn rede tot de VN-lidstaten woensdag dat "alleen de VN de legitimiteit kunnen garanderen die de Iraakse bevolking nodig heeft om het land snel op te bouwen onder een onafhankelijke en representatieve regering". De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell en zijn Duitse collega Fischer zullen de komende tijd pogen dit toch nog bestaande meningsverschil glad te strijken.

West-Duitsland

Schröder was woensdag de tweede bondskanselier na Willy Brandt in 1973 die Duitsland vertegenwoordigde tijdens de Algemene Vergadering. Het is deze week precies dertig jaar geleden dat toen nog West-Duitsland lid werd van de volkerenorganisatie. Duitsland is momenteel tijdelijk lid van de VN-Veiligheidsraad. Schröder liet in zijn rede het Duitse standpunt nog eens horen dat het land graag een permanente zetel wil.

Net als VN-baas Kofi Annan en de Franse president Chirac dinsdag, hamerde Schröder op het belang van internationale samenwerking in geval van crises zoals Irak. Hij nam daarmee impliciet afstand van de 'preventieve' oorlog zonder VN-mandaat die de VS en Groot-Brittannië voerden in Irak.

Bemiddelen

Duitsland kan mogelijk de komende weken een bemiddelende rol spelen tussen de VS en vooral Frankrijk en Rusland die de VS nog altijd dwarszitten in de Veiligheidsraad. De VS willen een resolutie aangenomen zien waarin onder meer de komst van een multinationale 'stabilisatiemacht' wordt geregeld voor Irak.

Evenzeer willen de VS de Verenigde Naties een grotere rol gunnen, maar wat Bush betreft alleen in zaken zoals het opstellen van een Iraakse grondwet en het coördineren van verkiezingen.

Machtsoverdracht

Het ziet er intussen naar uit dat er een compromis mogelijk is. Frankrijk heeft volgens waarnemers in New York al wat ingebonden in zijn eis dat de macht in Irak binnen een tijdsbestek van enkele maanden overgedragen moet worden aan de Irakezen. Parijs, dat al aangaf geen veto te zullen uitspreken in de Veiligheidsraad, zou ook genoegen willen nemen met een resolutietekst die rept van een 'realistisch tijdschema' voor een geleidelijke machtsoverdracht.

Schröder zei met Bush en Chirac nu nauw te willen samenwerken om een rap besluit door de Veiligheidsraad mogelijk te maken. Chirac liet zich in New York na gesprekken met Schröder en zijn Russische ambtgenoot Poetin in soortgelijke zin uit. De Britse minister van Buitenlandse Zaken Straw sprak op zijn beurt van "een goede atmosfeer" tijdens de informele onderonsjes in de VS, waardoor een akkoord over een resolutie in zicht komt.