TOKIO - Japanse kiezers hebben de regerende LDP-partij zondag een historische nederlaag bezorgd tijdens de parlementsverkiezingen. Yukio Hatoyama, leider van de centrumlinkse oppositiepartij DPJ, kan vrijwel zeker een nieuwe regering gaan vormen.

Volgens exit-polls heeft de Democratische Partij van Japan zeker 300 en mogelijk zelfs 324 van de 480 zetels in de wacht gesleept.

Tot nog toe had de partij er 112. De centrumrechtse en conservatieve LDP zou uitkomen op circa honderd zetels, waar dat er 303 waren.

Na meer dan een halve eeuw komt er een eind aan de vrijwel absolute LDP-heerschappij in de 127 miljoen inwoners tellende economische grootmacht.

''We zijn hier getuige van een zee van verandering in de naoorlogse Japanse politiek'', zo constateerde emeritus-hoogleraar Hideo Otake van de universiteit van Kyoto.

Alleen regeren

Sinds 1955 kwam het slechts één keer voor dat de LDP niet aan de macht was. Dat was in 1993-1994, toen een coalitie van kleinere partijen onder aanvoering van de DPJ de conservatieven tien maanden lang tot de oppositiebankjes veroordeelde.

De machtsbasis van de DPJ is na de klinkende verkiezingsoverwinning van zondag veel breder. De partij heeft zo veel zetels bemachtigd, dat het alleen kan gaan regeren.

Aanstaand premier Yukio Hatoyama (62) heeft aangegeven dat hij binnen drie weken klaar wil zijn met het vormen van zijn kabinet.

Impopulair

De zege van de oppositiepartij hing al maanden in de lucht. De regering van zittend premier Taro Aso is zeer impopulair wegens de kwakkelende economie van Japan, de hoge werkloosheid en een reeks corruptieschandalen.

Politieke waarnemers stellen dat de nieuwe Japanse regering in een goede positie verkeert om noodzakelijke hervormingen door te voeren. Dit in tegenstelling tot de bestaande regering, die slechts een meerderheid had in de Tweede Kamer.

De DPJ blokkeerde wetsvoorstellen van het LDP-kabinet, sinds ze in 2007 de beschikking kreeg over een meerderheid in de Eerste Kamer.

Minder slaafs

Onder Hatoyama, de kleinzoon van een oud-premier, zal Japan wat betreft de betrekkingen met het buitenland een andere koers gaan varen. In een artikel in The New York Times gaf de politicus aan dat Japan meer aandacht moet besteden aan de relatie met andere Aziatische landen.

Japan zal de Verenigde Staten, sinds de Tweede Wereldoorlog de belangrijkste internationale bondgenoot, vermoedelijk minder slaafs volgen dan gebruikelijk was onder de opeenvolgende LDP-regeringen.

Zo wil hij een ''meer gelijkwaardige'' relatie met de VS. Verder is hij kritisch over het Amerikaanse kapitalisme, dat hij ziet als ''marktfundamentalisme'' dat is gespeend ''van moraal en soberheid''.

Hatoyama voorspelde ook dat de macht van de VS in de komende jaren zal afnemen en dat sprake zal zijn van meerdere machtscentra. ''Als gevolg van het falen in de oorlog in Irak en de financiële crisis nadert het einde van het tijdperk van door de VS geleide globalisering en zijn we op weg naar een tijdperk van meer machtscentra'', aldus Hatoyama.