DEN HAAG - De 'medicijnenknaak', de eigen bijdrage van 1,50 euro per recept die het kabinet volgend jaar wil invoeren, komt er toch. Hoewel een Kamermeerderheid van CDA en de linkse oppositie er tegen is, konden de partijen het donderdagavond tijdens de algemene beschouwingen in de Tweede Kamer niet eens worden over de financiële dekking.

Het CDA wil het schrappen van de medicijnenkaak mogelijk maken door het eigen risico in de gezondheidszorg, dat in 2005 wordt ingevoerd, te verhogen. Volgens CDA-fractieleider Verhagen hebben mensen die veel medicijnen gebruiken, zoals ouderen, minder last van een eigen risico dan van een eigen bijdrage. Maar PvdA, GroenLinks en SP vonden de verhoging van het eigen risico met zo'n euro die Verhagen voorstelde, veel te ver gaan.

Rem

De coalitiegenoten VVD en D66 wezen het CDA-plan ook af. Ze vinden de eigen bijdrage nodig om het medicijngebruik te remmen. D66 was wel bereid de eigen bijdrage te beperken tot maximaal honderd euro per jaar, maar dat plan kreeg onvoldoende steun.

Overspel

De gang van zaken rond de medicijnenknaak leidde tot een geprikkelde sfeer in de coalitie. Een overleg van de fractievoorzitters Verhagen, Van Aartsen (VVD) en Dittrich (D66) tijdens de dinerpauze bracht geen oplossing. Het dreigement van het CDA om 'overspel' te plegen met de oppositie, veroorzaakte vooral bij de VVD irritaties. VVD-leider en vice-premier Zalm zei het "vervelend" te vinden als de christen-democraten zaken zouden doen met de PvdA.

Tijdens het debat verdedigde premier Balkenende urenlang het harde bezuinigingspakket van zijn kabinet. Hij schetste opnieuw de economische slechte situatie waarin Nederland verkeert en de noodzaak van harde maatregelen in sociale zekerheid en zorg.

VUT

Balkenende liet doorschemeren wel een aanpassing te willen doen. Hij zei "goede nota" te hebben genomen van de forse kritiek om het omstreden plan om werknemers die met VUT gaan vanaf 2005 in één klap een belastingaanslag voor vijf jaar op te leggen. Het kabinet zal er nog nader over spreken met werkgevers en werknemers en er over twee weken op terugkomen tijdens de financiële beschouwingen in de Kamer, zei de premier.

Hij maakte op aandrang van de Tweede Kamer bovendien duidelijk dat het kabinet de onderhandelingen met werkgevers en werknemers over loonmatiging niet met lege handen ingaat. "Het is geen gesloten boek." De premier wilde niet zeggen hoe groot de onderhandelingsruimte is. "We verdedigen hier het kabinetsbeleid, we gaan hier niet onderhandelen met de sociale partners."

800 miljoen

Eerder gaven de ministers Zalm (Financiën) en De Geus (Sociale Zaken) aan dat er extra geld beschikbaar is als de sociale parners de lonen in de marktsector twee jaar lang willen bevriezen. Volgens Zalm gaat het om 800 miljoen euro. Met dat bedrag zouden de snoeiplannen in de VUT en prepensioenen van het kabinet wat kunnen worden verzacht, zoals ook een Kamermeerderheid wil.