DEN HAAG - Het doorlichten op fraude of onregelmatigheden van hogescholen, universiteiten en het beroepsonderwijs kost geen ,3 miljoen, maar 7 tot 10 miljoen euro. Bovendien gaat het langer duren, zo heeft de commissie-Schutte geschreven in een tussenrapportage die zij donderdag heeft aangeboden aan opdrachtgever staatssecretaris Nijs (Onderwijs).

Voormalig Tweede-Kamerlid Schutte zal 1 december aangeven wanneer zijn onderzoek klaar is. Pas als het onderzoek afgerond, dient hij een exacte begroting in. De commissie wil de "onderste steen" boven krijgen.

De commissie haat begin oktober elke instelling doorzoeken op onregelmatigheden in de periode van 1 oktober 1996 tot en met 1 oktober 2002. Hiervoor moeten de instellingen, maar ook het ministerie van Onderwijs, inzage geven in documenten uit die tijd. Elke universiteit, hogeschool en instelling voor beroepsonderwijs krijgt een eigen rapport.

Onderzoeksteams

Schutte denkt vijftien onderzoeksteams nodig te hebben van elk vijf onderzoekers. Hij wil bij zijn onderzoek geen gebruik maken van de accountantsdienst van het ministerie en dus externen inhuren die geen binding met de instellingen hebben of hadden. Ook heeft hij zijn secretariaat niet ondergebracht bij het ministerie, maar bij bureau Berenschot.

De afgelopen maanden heeft de commissie proefonderzoeken gedaan bij acht instellingen om de onderzoeksmethoden uit te proberen. Bij twee instellingen leidde dat niet tot een afronding van het onderzoek, omdat zij te veel juridische vragen stelden over de status van deze pilots en eventuele privacygevoelige informatie.

Veldonderzoek

Beide scholen zullen vanaf begin oktober in het grote veldonderzoek worden meegenomen worden. Zij zijn volgens de commissie wettelijk verplicht mee te werken. Het gaat om de Hogeschool van Amsterdam (HvA) en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN). Voorzitter M. Wintels van het college van bestuur van de HAN noemde het onderzoek eerder al een "circus" en onmogelijk.

De commissie noemt de werkwijze echter goed. Hoewel het onderzoek bij de instellingen nog moet beginnen, concludeert de commissie al dat de aanwijzingen en vermoedens van handelen in strijd met de wet gegrond zijn.

Eerder oordeelde de Algemene Rekenkamer dat tientallen miljoenen euro's op onterechte gronden bij bepaalde onderwijsinstellingen terecht zijngekomen.